شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٩

تفسير " مصيبت "

تفسير " مصيبت "

وجليل بيك معنى باشند ، چنانچه ظاهر فارابى در ( ديوان الأدب ) همين است ،

چه عظم را به ضخامت تفسير كرده ، وضخامت را به غلظت تفسير كرده اند ،

ورفع اين اشكال چنان است كه بناى علماى لغت بر تحقيق وتحديد معاني حقيقية

نيست ، چه غالبا اين مطلب از يك استعمال بدست نمى آيد ، وگاه مىشود كه اگر

آدمي خود أصل معنى را بداند عبارتى كه وافى به أو باشد ندارد كه در مقام افهام

تعبير به أو كند .

لهذا لغويين بلوازم معاني يا معاني قريبه از مقصود كه در حوالي مراد باشد

به اختلاف افهام وتفاوت سلق در عبارت ونظم تعبير مىكنند ، اين است كه گاه

مىشود كه اختلاف فاحش بين دو لغوى در معنى لفظ واحد حاصل مىشود ، با اينكه

محقق بصير مىداند كه خلافي نيست ، بلكه هر يك لازمى را أداء كرده اند كه ملزوم

مشترك است ، وحاق معنى أو است ، وغالبا ادبائى كه نسابه لغت وفقيه لسان

عرب اند اين معاني را به زحمت وتتبع تحصيل كرده بيان مينمايند ، واگر كسى به طريقه

آنها مأنوس وخود در لسان عرب ووجوه تقلبات وانتقالات عرب در معاني متتبع

باشد ، وبه نظر علمي تحقيقى نه نظر قشرى حفظي تعلمي تأمل نمايد مىتواند خود در

كثيرى از موارد غير منصوصه استفاده وجوه لطيفه واسرار بديعه نمايد ، وباين

بيان كه ما در اينجا كرديم فتح باب عظيمى در فهم لغات مىشود ، واختلافات كثيره

بين كلمات لغويين كه در فهم كتاب وسنت از براي فقهاء مرجع هستند رفع خواهد

شد ، هان نيك متفطن باش وغنيمت شمار .

" مصيبت اسم فاعل از اصابه است ، ودر أصل به معنى رسيدن است ، لكن

غالب شده بر مصيبت استعمال در بليه كه به كسى برسد بر وجهي كه اگر موصوفى

نداشته باشد متبادر از أو اين معنى است ، به خلاف صورت بودن موصوف مثل أفكار

مصيبته ، وسهام مصيبته ، وتوهم اشتراك بين اين دو معنى غلط است .