شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٤

تحقيق حال محمد بن جرير طبري صاحب كتاب تاريخ وتفسير وفضايل ونسبت عامه أو را بشيعه براي رد أحاديث فضايل أهل البيت

يزيد گفته ، واين اختلاف خالى از غرابت نيست ، ولى در صورت معارضه قول

ابن شهرآشوب بر نووى مقدم است ، چه جلالت أو در علم صد پايه فزون تر

است از نووى ، واحتمال اينكه چون نووى با محمد بن جرير متحد المذهب

است ، واهتمام هر طايفه در معرفت حال أهل مذهب خود بيش از سايرين است

مدفوع است به اينكه شيخ أعظم محمد بن شهرآشوب عصرش به محمد بن

جرير أقرب ، وهر دو از أهل طبرستان اند ، پس معرفت آن جناب به حال أو ناچار

بيشتر است ، ورعايت تقديم قول أو لازم ، بعد از نوشتن اين كلام ، بر كلام ابن

خلكان واقف شدم ، كه أو هم جد أو را يزيد ذكر كرده ، ولى بعد يزيد را خالد ( 1 )

قرار داده ، وگفته : " وقيل يزيد بن كثير بن غالب " على هذا مىشود كه لفظ يزيد

از نسخه ( تهذيب ) سقط شده باشد ، وممكن است كه از باب نسبت به جد باشد

وبه هر حال اين از أكابر علماء سنت است ، وصاحب تفسير وتاريخ است ، كه

از أبو حامد اسفرايينى نقل شده كه گفته : اگر كسى سفر به چين كند در طلب تفسير

محمد بن جرير كار بزرگى نكرده .

واز محمد بن خزيمة كه أو را امام الأئمة خوانده اند نقل شده كه گفته : " ما

أعلم على أديم الأرض أعلم منه " وسيد جليل معاصر مولوى مير حامد حسين هندى قدس

سره در كتاب ( عبقات الأنوار ) از ذهبي ويافعى نقل كرده كه أو را بجبريت وامامت

ستوده اند ، وهر دو شهادت داده اند كه تفسير وتاريخ از اوست .

وابن خلكان در ( وفيات ) وابن الأثير در ( كامل ) كه مختصر ( تاريخ طبري )

است وابن خلدون در ( عبر ) تصريح نموده اند به اينكه تاريخ از اوست ، واين

همه اصرار از آن جهت است كه علماء شيعه كه از تاريخ محمد بن جرير شواهد

صدق مدعاى خود نقل مىكنند ، آنها از روى عناد - چون از انكار فضل أو

( 1 ) غالب ظ .