شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٦

إشارة خمس داده نميشود بكسى كه از طرف مادر سيد است علت أو

إشارة خمس داده نميشود بكسى كه از طرف مادر سيد است علت أو

اشاره

مشهور بين علماء اماميه رضوان الله عليهم اينست كه كسى كه مادرش از

بني هاشم باشد وپدرش نباشد مستحق خمس نيست ، ومذهب سيد مرتضى رضي الله عنه

استحقاق است ، وبعض متأخرين مثل صاحب ( حدائق ) شيخ يوسف

بحراني رحمه الله تبعيت آن جناب كرده ، ونزاع را مبنى بر اين فقره نموده اند كه

پسر دختر را پسر مىگويند يا نه .

وانصاف اينست كه انكار مبنى بر اين نيست ، بلكه مستند مشهور مرسله حماد

است كه از حضرت امام موسى كاظم روايت كرده صريحا كه انتساب از طرف

مادر به هاشم موجب اخذ خمس وحرمت صدقه نمىشود .

قال عليه السلام : فأما من كانت أمه من بني هاشم وأبوه من ساير قريش فان الصدقة

تحل له ، وليس له من الخمس شئ ( 1 ) .

وضعف به ارسال قادح در احتجاج نيست ، چه حماد از أصحاب اجماع

است ، اخبار أو جميعا صحيح اند ، چنانچه در رساله مفرده به حمد الله با بيانى

وافي بر وجهي تقرير كرده أيم كه محل شبه منصفى نخواهد شد ، با اينكه متن

روايت بنفسه شاهد بر صدق است ، رجوع كن به باب خمس وغنايم از ( أصول

كافى ) وسراپاى حديث را درست تأمل نما اگر انس به لسان أئمة وتتبع در

اخبار داشته باشى مطمئن به صدور مىشوى .

علاوة بر اينكه شهرت استناديه محققه جبر هر نوع از ضعف ورفع هر قسم

از عيب مىكند ، ودر ساير اخبار بسيارى لفظ هاشمي آمده ، وظاهر نسبت

مثل لفظ قبيله وعشيره آنست كه از جانب پدر باشد نه از جانب مادر اگر چه

( 1 ) وسائل الشيعة 6 / 359 ومن كانت أمه . . . فان الصدقات . . .