مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٤٥٣

مسائل غصب

به صورت اولش در آورد ، وچنانچه قيمت آن به سبب تغيير دادن از اولش كمتر

شود ، بايد تفاوت آن را به صاحبش بدهد .

( مسأله 2478 ) : اگر در زمينى كه غصب كرده زراعت كند ، يا درخت بنشاند ،

زراعت ودرخت وميوه آن مال خود أو است ، وچنانچه صاحب زمين راضى

نباشد كه زراعت ودرخت در زمين أو بماند ، غاصب بايد فورى زراعت يا درخت

خود را هر چند ضرر نمايد از زمين بكند ، ونيز بايد اجاره زمين را در مدتي كه

زراعت ودرخت در آن بوده به صاحب زمين بدهد ، وخرابيهائى را كه در زمين

پيدا شده درست كند ، مثلا جاى درختها را پر نمايد . واگر به سبب اينها قيمت

زمين از اولش كمتر شود بايد تفاوت آن را هم بدهد ، ونمى تواند صاحب زمين را

مجبور كند كه زمين را به أو بفروشد يا اجاره دهد ، ونيز صاحب زمين نمىتواند أو

را مجبور كند كه درخت يا زراعت را به أو بفروشد .

( مسأله 2479 ) : اگر مالك زمين راضى شود كه زراعت ودرخت در زمين أو

بماند ، لازم نيست غاصب درخت وزراعت را بكند ، ولى بايد اجاره آن زمين را از

هنگام غصب تا وقتي كه مالك زمين راضى شده بدهد .

( مسأله 2480 ) : اگر چيزى كه غصب كرده از بين برود ، چنانچه مانند گاو

وگوسفند باشد كه از جهت خصوصيات شخصي قيمت آن در نظر عقلا با قيمت

رأس ديگر فرق دارد ، بايد قيمت آن را بدهد ، واگر قيمت بازار آن فرق كرده

باشد ، بايد قيمت وقتي كه تلف شده را بپردازد ، واحتياط واجب آن است كه

بالاترين قيمتي را كه از زمان غصب تا زمان تلف داشته بدهد .

( مسأله 2481 ) : اگر چيزى را كه غصب كرده واز بين رفته مانند گندم وجو

باشد ، كه قيمت افرادش از جهت خصوصيات شخصية با هم فرق ندارد ، بايد مانند

همان چيزى را كه غصب كرده بدهد ولى چيزى را كه مىدهد بايد خصوصيات

نوعي وسنخيش مانند چيزى باشد كه آن را غصب كرده واز بين رفته است ، مثلا

اگر از نوع اعلاى برنج غصب كرده نمىتواند از نوع پست تر بدهد .

( مسأله 2482 ) : اگر مالي كه غصب كرده مانند گوسفند باشد واز بين برود ،