مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٣٩٩

كساني كه از معاملات ممنوعند

ولى ممنوع است . ونشانه هاى بلوغ يكى از سه چيز است :

أول : روئيدن موى درشت در زير شكم بالاى عورت .

دوم : بيرون آمدن منى .

سوم : تمام شدن پانزده سال قمري در مرد ، وتمام شدن نه سال قمري در زن .

اما روئيدن موى درشت در صورت وپشت لب ، ودر سينه ، وزير بغل ، ودرشت

شدن صدا ، ومانند آن ، نشانه بلوغ انسان نيست ، مگر اين كه با اينها به بالغ شدن

يقين كند .

( مسأله 2183 ) : ديوانه از تصرف ومعامله در أموال خود ممنوع است ،

وكسى كه گاهى عاقل وگاهى ديوانه است تصرفى كه در وقت ديوانگى مىنمايد

صحيح نيست .

( مسأله 2184 ) : سفيه يعنى كسى كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف

نمايد ، نمىتواند در مال خود تصرف كند .

( مسأله 2185 ) : مفلس يعنى بدهكارى كه وقت پرداخت بدهيش رسيده ،

ولى از پرداخت آن ناتوان است ، وطلبكار مهلت نمىدهد واز حاكم شرع

ممنوعيت معاملات أو را درخواست مىكند ; چنانچه حاكم شرع أو را محجور

نمايد از تصرفات انتقالى أموال خود ممنوع خواهد بود .

( مسأله 2186 ) : مملوك وبرده ، بي اذن مولاي خود نمىتواند در اموالى كه

بدست آورده تصرف نمايد .

( مسأله 2187 ) : انسان مىتواند در مرضى كه به آن از دنيا مىرود ، هر قدر

بخواهد از مال خود را به مصرف خود وعيال ، وميهمان ، وأموري كه اسراف شمرده

نمىشود ، برساند ويا هر گونه معامله يا بخششى انجام دهد ، واگر مال خود را به

قيمت كمتر بفروشد يا به شخصي ببخشد ، هر چند بيش از ثلث مالش بوده وورثه

نيز اجازه نكنند اشكال ندارد ; ولى جمعى از فقهاى بزرگوار ما ، اين گونه تصرفات

را در زائد بر ثلث ، به اجازه ورثه مشروط دانسته اند ، گرچه بعيد نيست همه

تصرفات در تمام اموالش نافذ باشد .