مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٣٩٧

مسائل مساقات ودرختكارى وفضيلت آن

آبيارى كه براي تربيت درخت يا زياد شدن ونيكو شدن ميوه لازم است باقي

نمانده باشد ، معامله صحيح نيست ، هر چند احتياج به كارى مانند چيدن ميوه

ونگهدارى آن داشته باشد ، بلكه اگر كارى كه براي تربيت درخت لازم است باقي

مانده باشد صحت معامله محل اشكال است .

( مسأله 2175 ) : معامله مساقات در بوته خربزه وخيار ومانند آن بنابر

احتياط لازم صحيح نيست ، مگر اين كه قرار كشت وآبيارى ورسيدگى با هم باشد

كه ظاهر صحت آن است .

( مسأله 2176 ) : درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكند وبه

آبيارى احتياج ندارد ، اگر براي نيكوتر شدن يا افزايش رشد ويا ميوه دهى آن به

كارهاى ديگر مانند بيل زدن وكود دادن نياز دارد ، معامله مساقات در آن صحيح

است .

( مسأله 2177 ) : دو نفر مساقات كننده ، با رضايت يكديگر مىتوانند معامله

را به هم بزنند ، ونيز اگر در ضمن قرارداد مساقات شرط كنند كه هر دو يا يكى از

آنان حق به هم زدن معامله را داشته باشند ، مطابق قرارى كه گذاشته اند به هم زدن

معامله اشكال ندارد ، واگر در ضمن معامله مساقات شرطي كنند وآن شرط عملي

نشود ، كسى كه براي نفع أو شرط كرده اند مىتواند معامله را به هم بزند .

( مسأله 2178 ) : اگر مالك بميرد ، معامله مساقات به هم نمىخورد وورثه اش

بجاى أو هستند .

( مسأله 2179 ) : اگر كسى كه رسيدگى به درختان به أو واگذار شده بميرد ،

چنانچه در عقد شرط نكرده اند كه خودش به آنها رسيدگى كند ، ورثه اش بجاى أو

هستند ، وچنانچه خودشان رسيدگى نكنند وأجير هم نگيرند ، حاكم شرع مىتواند

از دارائى ميت أجير بگيرد ومحصول را بين ورثه ميت ومالك تقسيم كند ، واگر

قرارداد كرده اند كه خود أو درختان را رسيدگى نمايد ، چنانچه به عنوان قيد در

معامله گرفته شده معامله به هم مىخورد ، واگر به صورت شرط بوده ، مالك

مىتواند با مردن أو معامله را فسخ كند يا راضى شود كه ورثه أو يا أجير آنها كار