مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٣٩٣

مسائل مزارعه وفضيلت آن

پيامبر أكرم ( صلى الله عليه وآله ) سؤال شد : كدام دارائى خوب است ؟ فرمودند : زراعتى است كه

كسى آن را كشت كند ، وپرورش دهد ، وحق ( شرعي ) آن را روز برداشت

محصول ادا نمايد . ونيز از آن حضرت روايت آمده كه فرمودند : كشاورزان

گنجينه هاى مردمند كه چيزهاى پاكيزه مىكارند ، تا خداوند آنها را از دل خاك

بيرون مىآورد ، وروز قيامت نيكوترين مقام وبرترين منزلت را خواهند داشت ;

آنها را به عنوان بركت داران خواهند خواند . ودر حديث ديگر فرمودند : عملي

حلال‌تر وپاكيزه تر از درختكارى نيست . ودر روايت ديگر است : خداوند براي

پيغمبران خويش زراعت وكشت زمين را اختيار فرمود . ودر حديثي آمده :

خداوند روزى أنبياء خويش را در زراعت ودامپرورى قرار داد .

( مسأله 2160 ) : بهترين راه شركت در زراعت آن است كه زارع را در نماء

ومحصول به صورت مشاع به مقدار ثلث يا ربع يا نصف شريك كند .

( مسأله 2161 ) : مزارعه چند شرط دارد :

أول : آن كه صاحب زمين به زارع بگويد زمين را براي زراعت به تو واگذار

كردم وزارع هم بگويد قبول كردم ، يا بي حرف زدن مالك زمين را به زارع به قصد

زراعت واگذار كند وزارع قبول نمايد ، وبنابر احتياط واجب مالك وزارع

نمىتوانند معامله را به هم بزنند .

دوم : صاحب زمين وزارع هر دو بالغ وعاقل باشند ، وبا قصد واختيار خود

مزارعه را انجام دهند ، وسفيه نباشند يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف

نكنند ، ومحجور از تصرف در مال خود هم نباشند .

سوم : مالك وزارع از تمام محصول زمين ببرند پس اگر مثلا شرط كنند كه

آنچه أول يا آخر مىرسد ، مال يكى از آنان باشد مزارعه باطل است .

چهارم : سهم هر كدام نصف يا ثلث محصول ومانند آن باشد ، پس اگر مالك

بگويد در اين زمين زراعت كن وهر چه مىخواهى به من بده صحيح نيست ،

وهمچنين است اگر مقدار معينى از حاصل را - مانند ده من - تنها براي زارع يا

مالك قرار دهند .