مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٣١٢

4 - مال حلال مخلوط به حرام

زمين بوده اند خبر دهد ، واگر معلوم شود مال هيچ كدام آنان نيست ، مال خود أو

مىشود وبايد خمس آن را بدهد .

( مسأله 1751 ) : اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده مالي بيابد كه

قيمت آنها روى هم 15 مثقال طلا باشد ، بايد خمس آن را بدهد ، ولى چنانچه در

چند جا گنج يافت ، هر كدام آنها كه قيمتش به اين مقدار برسد ، خمس آن واجب

است وگنجى كه قيمت آن به اين مقدار نرسيده است خمس ندارد .

( مسأله 1752 ) : اگر دو نفر گنجى يافتند كه قيمت آن به 15 مثقال طلا برسد ،

هر چند سهم هر يك آنان به اين مقدار نباشد بايد خمس آن را بدهند .

( مسأله 1753 ) : اگر حيواني مانند ما هي بخرد ودر شكم آن چيز ارزشمندى

بيابد چنانچه احتمال دهد مال فروشنده است بايد به أو خبر دهد ، ونيز اگر مالك

قبلي داشته بايد از أو سؤال كند ، وچنانچه وى نشانه اش را به أو گفت به وى بدهد ،

وگر نه به يابنده مىرسد ودر حكم منافع كسب است .

4 - مال حلال مخلوط به حرام

( مسأله 1754 ) : اگر مال حلال با مال حرام به طورى مخلوط شود كه

شخص نتواند آنها را از يكديگر تشخيص دهد وصاحب مال حرام ومقدار آن

هيچ كدام معلوم نباشد ، ونداند كه مقدار حرام كمتر از خمس است يا زيادتر ، بايد

خمس همه مال را بدهد ، واحتياط آن است آن را به قصد ما في الذمة ، أعم از

خمس يا صدقه أداء كند ، ومصرف آن مانند ديگر خمسها مىباشد . وپس از دادن

خمس ، بقيه مال حلال مىشود ، واگر از جهت ديگرى متعلق خمس باشد بايد

خمس ديگرى نيز بدهد ، واگر بداند مال حرام بيشتر از خمس است به احتياط

لازم آن مقدار زائد را به عنوان مجهول المالك بدهد .

( مسأله 1755 ) : مال حلال مخلوط به حرام كه شخص مقدار حرام را مىداند

- كمتر از خمس باشد يا بيشتر - ولى صاحب آن را نمىشناسد ، بايد مقدار حرام

را به نيت صاحبش صدقه بدهد ، واحتياط واجب آن است كه از حاكم شرع هم