مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٣١١

3 - گنج

( مسأله 1743 ) : كسى كه از معدن چيزى بدست مىآورد ، بايد خمس آن را

بدهد چه معدن روى زمين باشد يا زير آن ، چه در زمينى باشد كه ملك است يا

جائى باشد كه مالك ندارد .

( مسأله 1744 ) : اگر نداند قيمت چيزى را كه از معدن در آورده به 15 مثقال

طلاى مسكوك مىرسد يا نه ، بنابر احتياط لازم بايد به وزن كردن يا از راه ديگر

قيمت آن را معين كند .

( مسأله 1745 ) : اگر چند نفر چيزى را از معدن در آورند ، كه قيمت آن به 15

مثقال طلاى مسكوك مىرسد ، هر چند سهم هر كدام آنها اين مقدار نباشد بايد

خمس آن را بدهند .

( مسأله 1746 ) : اگر معدنى را كه در زمين ديگرى است در آورد ، چنانچه

بي اذن أو در آورده ، آنچه از آن بدست مىآيد مال مالك زمين است ، واگر به

مقدار نصاب برسد چون مالك زمين براي بدست آوردنش خرجى نكرده بايد

خمس همه آنچه را كه از معدن در آمده بدهد .

3 - گنج

( مسأله 1747 ) : گنج مالي است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان

باشد وكسى آن را بيابد ، وطورى باشد كه به آن گنج بگويند .

( مسأله 1748 ) : اگر شخص در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى بيابد ، مال

خود أو است ، وبايد خمس آن را بدهد .

( مسأله 1749 ) : نصاب گنج 15 مثقال طلاى مسكوك است .

( مسأله 1750 ) : اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى بيابد وبداند مال

كسى كه قبلا زمين را از أو خريده نيست ، مال خود أو مىشود ، وبايد خمس آن را

بدهد ، ولى اگر احتمال دهد كه مال مالك قبلي زمين بوده بنابر احتياط واجب بايد

به أو خبر دهد ، وچنانچه معلوم شود مال أو نيست ، به كسى كه پيش از أو مالك

زمين بوده خبر دهد ، وبه همين ترتيب به همه كساني كه پيش از أو مالك