توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤٤١

احكام جعاله

هر كس بچه مرا پيدا كند پولى به أو مىدهم ومقدار آن را معين نكند جعاله

صحيح نيست ولى ، چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد ، بايد مزد أو را

به مقدارى كه كار أو در نظر مردم ارزش دارد بدهد .

مسأله 2231 - اگر عامل پيش از قرار داد ، كار را انجام داده باشد ، يا

بعد از قرار داد ، به قصد اين كه پول نگيرد انجام دهد ، حقي به مزد ندارد .

مسأله 2232 - پيش از آن كه عامل شروع به كار كند ، جاعل وعامل

مىتوانند جعاله را بهم بزنند .

مسأله 2233 - بعد از آن كه عامل شروع به كار كرد ، اگر جاعل بخواهد

جعاله را بهم بزند اشكال احتياط واجب نمىتواند دارد .

مسأله 2234 - عامل مىتواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر

تمام نكردن عمل أسباب ضرر جاعل شود ، بايد آن را تمام نمايد . مثلا اگر كسى

بگويد : هر كس چشم مرا عمل كند فلان مقدار به أو مىدهم ودكتر جراحى

شروع به عمل كند ، چنانچه طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند ، چشم

معيوب مىشود ، بايد آن را تمام نمايد ودر صورتي كه ناتمام بگذارد ، حقي

به جاعل ندارد وضامن عيبى كه حاصل مىشود نيز مىباشد .

مسأله 2235 - اگر عامل كار ناتمام بگذارد ، چنانچه آن كار مثل پيدا

كردن أسب است كه تا تمام نشود ، براي جاعل فائده ندارد ، عامل نمىتواند

چيزى مطالبه كند وهمچنين است اگر جاعل مزد را براي تمام كردن عمل

قرار بگذارد مثلا بگويد : هر كس لباس مرا بدوزد ده تومان به أو مىدهم ،

ولى اگر مقصودش اين باشد كه هر مقدار از عمل كه انجام گيرد ، براي آن

مقدار مزد بدهد ، جاعل بايد مزد مقدارى را كه انجام شده به عامل بدهد ، اگر

چه احتياط اين است كه بطور مصالحه يك ديگر را راضى نمايند .