توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤١٧

فروش طلا ونقره بطلا ونقره

فروش طلا ونقره بطلا ونقره

قرار گذاشته‌اند ، مىتواند عوض آن را از خريدار مطالبه نمايند ولى اگر

خريدار نتواند بپردازد ، بايد أو را مهلت دهد .

مسأله 2116 - اگر به كسى كه قيمت جنس را نمىداند ، مقدارى نسيه

بدهد وقيمت آن را به أو نگويد معامله باطل است ولى اگر به كسى كه قيمت

نقدي جنس را مىداند نسيه بدهد وگرانتر حساب كند ، مثلا بگويد : جنسي

را كه به تو نسيه مىدهم تومانى يك ريال از قيمتي كه نقد مىفروشم گرانتر

حساب مىكنم وأو قبول كند اشكال ندارد .

مسأله 2117 - كسى كه جنسي را نسيه فروخته وبراي گرفتن پول آن

مدتي قرار داده ، اگر مثلا بعد از گذشتن نصف مدت ، مقدارى از طلب خود

را كم كند وبقيه را نقد بگيرد اشكال ندارد .

معامله سلف

مسأله 2118 - معامله سلف آنست كه مشترى پول را بدهد كه بعد از

مدتي جنس را تحويل بگيرد واگر بگويد : اين پول را مىدهد كه مثلا بعد

از شش ماه فلان جنس را بگيرم وفروشنده بگويد : قبول كردم ، يا فروشنده

پول را بگيرد وبگويد : فلان جنس را فروختم كه بعد از شش ماه تحويل

بدهم معامله صحيح است .

مسأله 2119 - اگر پول طلا ونقره يا طلا ونقره را سلف بفروشد به پول

طلا ونقره يا به طلا ونقره ، معامله باطل است . ولى اگر جنسي را سلف

بفروشد وعوض آن را جنس ديگر يا پول بگيرد معامله صحيح است .

واحتياط مستحب آنست در عوض جنسي كه مىفروشد پول بگيرد وجنس

ديگر نگيرد .

شرائط معامله سلف

مسأله 2120 - معامله سلف شش شرط دارد :

أول - خصوصياتى را

كه قيمت جنس بواسطة آنها فرق مىكند معين

نمايند . ولى دقت زياد هم لازم نيست ، همين قدر كه مردم بگويند :

خصوصيات آن معلوم شده كافيست ،

پس معامله سلف در نان وگوشت

وپوست حيوان ومانند اينها كه نمىشود خصوصياتشان را كاملا معين كرد

باطل است . دوم - پيش از آن كه خريدار وفروشنده از هم جدا شوند ،

خريدار تمام قيمت را به فروشنده بدهد ، يا به مقدار پول آن از فروشنده طلبكار

باشد وطلب خود را بابت قيمت

جنس حساب كند وأو قبول نمايد

وچنانچه مقدارى از قيمت آن را بدهد ، اگر چه معامله به آن مقدار صحيح است ،

ولى فروشنده مىتواند معامله

همان مقدار را بهم بزند . سوم - مدت را كاملا

معين كنند ، واگر مثلا بگويد تا أول خرمن جنس را تحويل مىدهم چون مدت

كاملا معلوم نشده معامله باطل است . چهارم - وقتي را براي تحويل جنس

معين كنند كه در آن وقت ، جنس بقدرى كمياب نباشد كه فروشنده نتواند آن را

تحويل دهد . پنجم - جاى تحويل جنس را معين نمايند ، ولى اگر از حرفهاى

آنان جاى آن معلوم باشد ، لازم نيست اسم آنجا را ببرند . ششم - وزن يا پيمانه

آن را معين كنند وجنسي را هم كه معمولا با ديدن معامله مىكنند اگر سلف

بفروشند اشكال ندارد ، ولى بايد مثل بعضي از اقسام گردو وتخم مرغ تفاوت

افراد آن بقدرى كم باشد كه مردم به آن اهميت ندهند .

احكام معامله سلف

مسأله 2121 - انسان نمىتواند جنسي را كه سلف خريده پيش از تمام

شدن مدت بفروشد وبعد از تمام شدن مدت ، اگر چه آن را تحويل نگرفته

باشد ، فروختن آن اشكال ندارد . ولى فروختن غله مانند گندم وجو پيش از

تحويل گرفتن آن مكروه است .

مسأله 2122 - در معامله سلف اگر فروشنده جنسي را كه قرار داد كرده در

موعدش تحويل بدهد مشترى بايد قبول كند . ونيز اگر بهتر از آنچه قرار گذاشته

بدهد وطورى باشد كه از همان جنس حساب شود ، مشترى بايد قبول نمايد .

مسأله 2123 - اگر جنسي را كه فروشنده مىدهد ، پست تر از جنسي

باشد كه قرار داد كرده . مشترى مىتواند قبول نكند .

مسأله 2124 - اگر فروشنده بجاى جنسي كه قرار داد كرده ، جنس

ديگرى بدهد ، در صورتي كه مشترى راضى شود اشكال ندارد .

مسأله 2125 - اگر جنسي را كه سلف فروخته در موقعى كه بايد آن را

تحويل دهد ناياب شود ونتواند آن را تهيه كند ، مشترى مىتواند صبر كند تا

تهيه نمايد ، يا معامله را بهم بزند وچيزى را كه داده پس بگيرد .

مسأله 2126 - اگر جنسي را بفروشد وقرار بگذارد گه بعد از مدتي

تحويل دهد وپول آن را هم بعد از مدتي بگيرد ، معامله باطل است .

فروش طلا ونقره به طلا ونقره

مسأله 2127 - اگر طلا را به طلا يا نقره را به نقره بفروشد ، سكه دار باشد

يا بىسكه ، در صورتي كه وزن يكى از آنها زيادتر از ديگرى باشد ، معامله

حرام وباطل است .