توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤١٢

احكام مساقات احكام مساقات

أجير مىگيرد وحاصل را بين ورثه ميت ومالك قسمت مىكند واگر شرط كرده

باشند كه خود أو درختها را تربيت نمايد ، پس اگر قرار گذاشته‌اند كه به ديگرى

واگذار نكند ، با مردن أو معامله به هم نمىخورد ، ومالك مىتواند عقد را به هم

بزند ، يا راضى شود كه ورثه أو يا كسى كه آنها اجيرش مىكنند ، درختها را

تربيت نمايد .

مسأله 2264 - اگر شرط كند كه تمام حاصل براي مالك باشد ، مساقات

باطل است ، وميوه مال مالك مىباشد وكسى كه كار مىكند نمىتواند مطالبه

اجرت نمايد ولى اگر باطل بودن مساقات به جهت ديگر باشد ، بنابر احتياط

واجب مالك بايد نسبت به مزد آبيارى وكارهاى ديگر با كسى كه درختها را

تربيت كرده مصالحه كند ، مگر در صورتي كه به امر مالك اين كارها را انجام

داده باشد كه در اين صورت بايد مطابق معمول ، مزد آبيارى وكارهاى ديگر را

پرداخت نمايد .

مسأله 2265 - اگر زمينى را به ديگرى واگذار كند كه در آن درخت بكارد

وآنچه عمل مىآيد مال هر دو باشد ، بنابر احتياط واجب معامله باطل است پس اگر

درختها مال صاحب زمين بوده ، بعد از تربيت هم مال أو است وبنابر احتياط

واجب بايد نسبت به مزد كسى كه آنها را تربيت كرده ، با هم مصالحه كنند مگر

در صورتي كه به امر ودرخواست صاحب زمين به تربيت درختها پرداخته باشد ،

واگر مال كسى بوده كه آنها را تربيت كرده بعد از تربيت هم مال أو است

ومى تواند آنها را بكند ، ولى بايد گودالهايى را كه بواسطة كندن درختها پيدا شده پر

كند واجاره زمين را از روزى كه درختها را كاشته به صاحب زمين بدهد ،

ومالك هم در بعضي از موارد مىتواند أو را مجبور نمايد كه درختها را بكند واگر

بواسطة كندن درخت توسط أو عيبى در آن پيدا شود ، بايد تفاوت قيمت آن را به

صاحب درخت بدهد ونمىتواند أو را مجبور كند كه با اجاره يا بدون اجاره

درخت را در زمين باقي بگذارد .