توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٢٥

4 - مال حلال مخلوط بحرام

15 مثقال طلا برسد . بايد خمس آن را بدهد .

مسأله 1840 - اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند وبداند مال

كساني كه قبلا مالك آن زمين بوده‌اند نيست ، مال خود أو مىشود وبايد خمس

آن را بدهد ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است ، بايد به أو اطلاع

دهد وچنانچه معلوم شود مال أو نيست ، بايد به كسى كه پيش از أو مالك زمين

بوده اطلاع دهد وبه همين ترتيب به تمام كساني كه پيش از أو مالك زمين

بوده‌اند خبر دهد ، واگر معلوم شود مال هيچ يك آنان نيست مال خود أو مىشود

وبايد خمس آن را بدهد .

مسأله 1841 - اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده مالي پيدا كند

كه قيمت آنها روى هم 15 مثقال طلا باشد ، بايد خمس آن را بدهد ولى چنانچه

در چند جا گنج پيدا كند ، هر كدام آنها كه قيمتش به اين مقدار برسد ، خمس آن

واجب است وگنجى كه قيمت آن به اين مقدار نرسيده خمس ندارد .

مسأله 1842 - اگر دو نفر گنجى پيدا كنند كه قيمت سهم هر يك آنان به

15 مثقال طلا برسد ، بايد خمس آن را بدهند .

مسأله 1843 - اگر كسى حيواني را بخرد ودر شكم آن مالي پيدا كند چنانچه

احتمال دهد كه مال فروشنده است ، بنابر احتياط واجب بايد به أو خبر دهد ،

واگر معلوم شود مال أو نيست ، بايد به ترتيب ، صاحبان قبلي آن را خبر كند ،

وچنانچه معلوم شود كه مال هيچ يك آنان نيست ، خمس آن واجب نيست ، مگر

آن كه از مخارج سالش زياد بيايد .

4 - مال حلال مخلوط به حرام :

مسأله 1844 - اگر مال حلال با مال حرام بطورى مخلوط شود كه انسان نتواند

آنها را از يكديگر تشخيص دهد وصاحب مال حرام ومقدار آن ، هيچ كدام معلوم

نباشد ، بايد خمس تمام مال را بدهد وبعد از دادن خمس ، بقيه مال حلال مىشود .