توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٢٤

3 - گنج

أو از مخارج سالش زياد بيايد .

مسأله 1832 - گچ وآهك وگل سرشور وگل سرخ از چيزهاى معدنى نيست

وكسى كه اينها را بيرون مىآورد ، در صورتي بايد خمس بدهد كه آنچه را بيرون

آورده ، به تنهائى يا با منافع ديگر كسبش از مخارج سال أو زياد بيايد .

مسأله 1833 - كسى كه از معدن چيزى به دست مىآورد ، بايد خمس آن را

بدهد چه معدن روى زمين باشد ، يا زير آن ، در زمينى باشد كه ملك است ، يا در

جايى باشد كه مالك ندارد .

مسأله 1834 - اگر نداند چيزى را كه از معدن بيرون آورده به 15 مثقال طلاى

مىرسد يا نه ، بنابر احتياط واجب بايد به وزن كردن يا از راه ديگر ، قيمت آن را

معلوم كند .

مسأله 1835 - اگر چند نفر چيزى از معدن بيرون آورند ، چنانچه بعد از كم

كردن مخارجى كه براي آن كرده‌اند ، سهم هر كدام آنها به 15 مثقال طلا

برسد ، بايد خمس آن را بدهند .

مسأله 1836 - اگر معدنى را كه در ملك ديگرى است بيرون آورد ، آنچه از آن

به دست مىآيد ، مال صاحب ملك است وچون صاحب ملك براي بيرون آوردن

آن خرجى نكرده بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن بيرون آمده بدهد .

3 - گنج

مسأله 1837 - گنج مالي است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان

باشد وكسى آن را پيدا كند وطورى باشد كه به آن ، گنج بگويند .

مسأله 1838 - اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا كند ،

مال خود أو است وبايد خمس آن را بدهد .

مسأله 1839 - نصاب گنج 15 مثقال طلا است يعنى اگر قيمت چيزى را كه

از گنج به دست مىآورد ، بعد از كم كردن مخارجى كه براي آن كرده به