توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣١٩

1 - منفعت كسب

بگويد اين جنس را به اين پول مىخرم يا در وقت خريدن قصدش اين باشد كه از

پول خمس نداده عوض آن را بدهد ، معامله صحيح است . ولى اگر مشترى خمس را

پرداخت ، از فروشنده طلب مىنمايد .

مسأله 1794 - اگر جنسي را بخرد وبعد از معامله قيمت آن را از پول خمس

نداده بدهد ، ودر وقت خريدن هم قصدش اين نباشد كه از پول خمس نداده عوض

را بدهد ، معامله‌اى كه كرده صحيح است ولى بايد خمس آن را بپردازد .

مسأله 1795 - اگر مالي را كه خمس آن داده نشده بخرد معامله صحيح است

واگر خمس آن را بپردازد مىتواند از فروشنده بگيرد .

مسأله 1796 - اگر چيزى را كه خمس آن داده نشده به كسى ببخشند آن

شخص همه آن را مالك مىشود ، گرچه خمس آن به عهده بخشنده باقي است .

مسأله 1797 - اگر از كافر يا كسى كه به دادن خمس عقيدة ندارد ، مالي به

دست انسان آيد ، واجب نيست خمس آن را بدهد .

مسأله 1798 - تاجر وكاسب وصنعتگر ومانند اينها از وقتي كه شروع به

كاسبى مىكنند يك سال كه بگذرد ، بايد خمس آنچه را كه از خرج سالشان

زياد مىآيد بدهند ، وكسى كه شغلش كاسبى نيست ، اگر اتفاقا معامله‌اى كند

ومنفعتى ببرد ، بعد از آن كه يك سال از موقعى كه فايده برده بگذرد ، بايد خمس

مقدارى را كه از خرج سالش زياد آمده بدهد .

مسأله 1799 - انسان مىتواند در بين سال هر وقت منفعتى به دستش آيد

خمس آن را بدهد ، وجايز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد .

مسأله 1800 - كسى كه مانند تاجر وكاسب بايد براي دادن خمس ، سال قرار

دهد ، اگر منفعتى به دست آورد ودر بين سال بميرد ، بايد مخارج تا موقع مرگش

را از منفعت كسر كنند وخمس باقي مانده را بدهند .

مسأله 1801 - اگر قيمت جنسي كه براي تجارت خريده بالا رود وآن را

نفروشد ودر بين سال قيمتش پايين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر أو واجب نيست .