توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤٥٩
احكام غصب
مثل همان چيزى را كه غصب كرده بدهد ولى چيزى را كه مىدهد بايد
خصوصيات نوعي وسنخيش مانند چيزى باشد كه آن را غصب كرده واز بين رفته
است . مثلا اگر از قسم اعلاى برنج غصب كرده نمىتواند از قسم پستتر بدهد .
( مسأله 2569 ) اگر چيزى را كه مثل گوسفند است غصب نمايد واز
بين برود چنانچه قيمت بازار آن فرق نكرده باشد ولى در مدتي كه پيش أو بوده
مثلا چاق شده باشد ، بايد قيمت وقتي را كه چاق بوده بدهد .
( مسأله 2570 ) اگر چيزى را كه غصب كرده ديگرى از أو غصب نمايد
واز بين برود صاحب مال مىتواند عوض آن را از هر يك از آنان بگيرد ، يا از
هر كدام آنان مقدارى از عوض آن را مطالبه نمايد وچنانچه عوض مالي را از أولى
بگيرد ، أولى مىتواند آنچه را داده از دومى بگيرد ، ولى اگر از دومى بگيرد ، أو
نمىتواند آنچه را كه داده از أولى مطالبه نمايد .
( مسأله 2571 ) اگر چيزى را كه مىفروشند يكى از شرطهاى معامله در
آن نباشد ، مثلا چيزى را كه بايد با وزن خريد وفروش كنند بدون وزن معامله
نمايند معامله باطل است . وچنانچه فروشنده وخريدار با قطع نظر از معامله راضى
باشند كه در مال يكديگر تصرف كنند اشكال ندارد ، وگرنه چيزى را كه از
يكديگر گرفتهاند مثل مال غصبى است ، وبايد آن را به هم ديگر برگردانند ، ودر
صورتي كه مال هر يك در دست ديگرى تلف شود ، چه بداند معامله باطل است
چه نداند ، بايد عوض آن را بدهد .
( مسأله 2572 ) هر گاه مالي را از فروشنده بگيرد كه آن را ببيند يا مدتي
نزد خود نگهدارد تا اگر پسنديد بخرد ، در صورتي كه آن مال تلف شود ، بايد عوض
آن را به صاحبش بدهد .