توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٨٩

احكام جعاله

بگويد هر كس أسب مرا پيدا كند ، اين گندم را به أو مىدهم ، لازم نيست بگويد

آن گندم مال كجا است وقيمت آن چيست . ولى اگر مال را معين نكند مثلا

بگويد كسى كه أسب مرا پيدا كند ، ده من گندم به أو مىدهم ، بايد خصوصيات

آن را كاملا معين نمايد .

( مسأله 2230 ) اگر ( جاعل ) مزد معينى براي كار قرار ندهد مثلا

بگويد ، هر كس بچه مرا پيدا كند پولى به أو مىدهم ، ومقدار آن را معين نكند ،

چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد ، بايد مزد أو را به مقدارى كه كار أو در نظر

مردم ارزش دارد بدهد .

( مسأله 2231 ) اگر ( عامل ) پيش از قرارداد ، كار را انجام داده باشد ، يا

بعد از قرارداد به قصد اين كه پول نگيرد انجام دهد ، حقي به مزد گرفتن ندارد .

( مسأله 2232 ) پيش از آن كه ( عامل ) شروع به كار كند ( جاعل )

مىتواند ( جعاله ) را به هم بزند .

( مسأله 2233 ) بعد از آن كه ( عامل ) شروع به كار كرد ، اگر ( جاعل )

بخواهد جعاله را به هم بزند اشكال دارد .

( مسأله 2234 ) ( عامل ) مىتواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر

تمام نكردن عمل أسباب ضرر ( جاعل ) شود ، بايد آن را تمام نمايد . مثلا اگر كسى

بگويد هر كس چشم مرا عمل كند فلان مقدار به أو مىدهم ودكتر جراحى شروع

به عمل كند ، چنانچه طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند ، چشم معيوب مىشود ،

بايد آن را تمام نمايد ودر صورتي كه ناتمام بگذارد ، حقي بر ( جاعل ) ندارد .

( مسأله 2235 ) اگر ( عامل ) كار را ناتمام بگذارد ، چنانچه آن كار مثل

پيدا كردن أسب است كه تا تمام نشود ، براي ( جاعل ) فائده ندارد ( عامل )

نمىتواند چيزى مطالبه كند وهمچنين است اگر ( جاعل ) مزد را براي تمام كردن

( عمل ) قرار بگذارد مثلا بگويد هر كس لباس مرا بدوزد ، ده تومان به أو مىدهم

ولى اگر مقصودش اين باشد كه هر مقدار از عمل كه انجام گيرد ، براي آن مقدار

مزد بدهد . ( جاعل ) بايد مزد مقدارى را كه انجام شده ( به عامل ) بدهد ، اگر چه