توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٠٨

1 - منفعت كسب

( مسأله 1798 ) كسى كه خمس بمال أو تعلق گرفت ، وسال بر أو

گذشت تا خمس أو را نداده است وقصد دادن خمس را ندارد ، نمىتواند در آن

مال تصرف كند ، بلكه بنابر احتياط واجب اگر قصد دادن خمس را هم داشته

باشد نيز چنين است .

( مسأله 1799 ) كسى كه خمس بدهكار است نمىتواند آن را بذمه بگيرد ،

يعنى خود را بدهكار أهل خمس بداند ودر تمام مال تصرف كند ، وچنانچه تصرف

كند وآن مال تلف شود ، بايد خمس آن را بدهد .

( مسأله 1800 ) كسى كه خمس بدهكار است ، اگر با حاكم شرع

مصالحه كند ، وخمس را بذمه بگيرد ، مىتواند در تمام مال تصرف نمايد وبعد از

مصالحه ، منافعى كه از آن بدست مىآيد مال خود است .

( مسأله 1801 ) كسى كه با ديگرى شريك است ، اگر خمس منافع خود

را بدهد وشريك أو ندهد ودر سال بعد از مالي كه خمسش را نداده براي سرمايه

شركت بگذارد ، آن كس مىتواند در آن مال تصرف كند .

( مسأله 1802 ) اگر بچه صغير سرمايه‌اى داشته باشد واز آن منافعى

بدست آيد ، واجب نيست بعد از آن كه بالغ شد ، خمس آن را بدهد .

( مسأله 1803 ) كسى كه مالي از ديگرى بدست آورد وشك نمايد

خمس آن را داده يا نه ، مىتواند در آن مال تصرف نمايد ، بلكه اگر يقين هم داشته

باشد ، كه خمس آن را نداده مىتواند در آن تصرف نمايد .

( مسأله 1804 ) اگر كسى از منافع كسب خود در أثناء سال ملكي بخرد

كه از لوازم ومخارج ساليانه‌اش حساب نشود واجب است بعد از تمامى سال

خمس أو را بدهد ، وچنانچه خمس أو را نداد وقيمت آن ملك بالا رفت لازم است

خمس مقدارى را كه آن ملك فعلا ارزش دارد بدهد ، وهمچنين است غير ملك از

فرش ومانند آن .

( مسأله 1805 ) كسى كه از أول تكليف خمس نداده ، اگر مثلا ملكي

بخرد وقيمت آن بالا رود ، چنانچه آن ملك را براي آن نخريده كه قيمتش بالا رود