توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤٥٠

احكام غصب

( مسأله 2568 ) اگر چيزى را كه غصب كرده واز بين رفته مانند گندم وجو

باشد كه قيمت افرادش از جهت خصوصيات شخصية با هم فرق ندارد ، بايد مثل

همان چيزى را كه غصب كرده بدهد ولى چيزى را كه مىدهد بايد خصوصيات

نوعي وسنخيش مانند چيزى باشد كه آن را غصب كرده واز بين رفته است . مثلا اگر

از قسم اعلاى برنج غصب كرده نمىتواند از قسم پست‌تر بدهد .

( مسأله 2569 ) اگر چيزى را كه مثل گوسفند است غصب نمايد واز بين برود

چنانچه قيمت بازار آن فرق نكرده باشد ولى در مدتي كه پيش أو بوده مثلا چاق شده

باشد ، بايد قيمت وقتي را كه چاق بوده بدهد .

( مسأله 2570 ) اگر چيزى را كه غصب كرده ديگرى از أو غصب نمايد واز بين

برود صاحب مال مىتواند عوض آن را از هر يك از آنان بگيرد ، يا از هر كدام آنان

مقدارى از عوض آن را مطالبه نمايد وچنانچه عوض مالي را از أولى بگيرد ، أولى

مىتواند آنچه را داده از دومى بگيرد ، ولى اگر از دومى كه آن چيز پيش أو تلف شده

بگيرد ، أو نمىتواند آنچه را كه داده از أولى مطالبه نمايد .

( مسأله 2571 ) اگر چيزى را كه مىفروشند يكى از شرطهاى معامله در آن نباشد ،

مثلا چيزى را كه بايد با وزن خريد وفروش كنند بدون وزن معامله نمايند ، معامله

باطل است . وچنانچه فروشنده وخريدار با قطع نظر از معامله راضى باشند كه در

مال يكديگر تصرف كنند اشكال ندارد ، وگرنه چيزى را كه از يكديگر گرفته‌اند

مثل مال غصبى است ، وبايد آن را به هم برگردانند ، ودر صورتي كه مال هر يك

در دست ديگرى تلف شود ، چه بداند معامله باطل است چه نداند ، بايد عوض

آن را بدهد .

( مسأله 2572 ) هر گاه مالي را از فروشنده بگيرد كه آن را ببيند يا مدتي نزد

خود نگهدارد تا اگر پسنديد بخرد ، در صورتي كه آن مال تلف شود ، بايد عوض

آن را به صاحبش بدهد .