توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٩٠

احكام جعاله

كس أسب مرا پيدا كند ، اين گندم را به أو مىدهم ، لازم نيست بگويد آن گندم مال

كجا است وقيمت آن چيست . واگر مال را معين نكند مثلا بگويد كسى كه أسب مرا

پيدا كند ، ده من گندم به أو مىدهم ، لازم نيست خصوصيات آن را كاملا معين نمايد .

( مسأله 2230 ) اگر ( جاعل ) مزد معينى براي كار قرار ندهد مثلا بگويد ،

هر كس بچه مرا پيدا كند پولى به أو مىدهم ، ومقدار آن را معين نكند ، چنانچه كسى

آن عمل را انجام دهد ، بايد مزد أو را به مقدارى كه كار أو در نظر مردم ارزش

دارد بدهد .

( مسأله 2231 ) اگر ( عامل ) پيش از قرارداد ، كار را انجام داده باشد ، يا بعد از

قرارداد به قصد اين كه پول نگيرد انجام دهد ، حقي به مزد ندارد .

( مسأله 2232 ) پيش از آن كه ( عامل ) شروع به كار كند ( جاعل ) مىتواند

( جعاله ) را به هم بزند .

( مسأله 2233 ) بعد از آن كه ( عامل ) شروع به كار كرد ، اگر ( جاعل ) بخواهد

جعاله را به هم بزند اشكال ( احتياط واجب جايز نيست ) دارد .

( مسأله 2234 ) ( عامل ) مىتواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن

عمل أسباب ضرر ( جاعل ) شود ، بايد آن را تمام نمايد . مثلا اگر كسى بگويد

هر كس چشم مرا عمل كند فلان مقدار به أو مىدهم ودكتر جراحى شروع به عمل كند ،

چنانچه طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند ، چشم معيوب مىشود ، بايد آن را تمام

نمايد ودر صورتي كه ناتمام بگذارد ، حقي ( به جاعل ) ندارد .

( مسأله 2235 ) اگر ( عامل ) كار را ناتمام بگذارد ، چنانچه آن كار مثل پيدا

كردن أسب است كه تا تمام نشود ، براي ( جاعل ) فائده ندارد ( عامل ) نمىتواند

چيزى مطالبه كند وهمچنين است اگر ( جاعل ) مزد را براي تمام كردن ( عمل ) قرار

بگذارد مثلا بگويد هر كس لباس مرا بدوزد ، ده تومان به أو مىدهم ولى اگر مقصودش

اين باشد كه هر مقدار از عمل كه انجام گيرد ، براي آن مقدار مزد بدهد . ( جاعل )