توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣١٤

3 - گنج

( مسأله 1809 ) استفاده‌اى كه از معدن برده چنانچه قيمت چيزى كه از معدن

بيرون آورده به 15 مثقال طلاى مسكوك نرسد ، خمس آن در صورتي لازم است كه

به تنهائى يا با منفعتهاى ديگر كسب أو از مخارج سالش زياد بيايد .

( مسأله 1810 ) گچ وآهك وگل سرشور وگل سرخ از چيزهاى معدنى نيست

وكسى كه اينها را بيرون مىآورد ، در صورتي بايد خمس بدهد كه آنچه را بيرون

آورده ، به تنهائى يا با منافع ديگر كسبش از مخارج سال أو زياد بيايد .

( مسأله 1811 ) كسى كه از معدن چيزى بدست مىآورد ، بايد خمس آن را بدهد

چه معدن روى زمين باشد ، يا زير آن ، چه در زمينى باشد كه ملك است يا در جائى باشد

كه مالك ندارد .

( مسأله 1812 ) اگر نداند قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده به 15

مثقال طلاى مسكوك مىرسد يا نه ، خمس ندارد ولازم نيست به وزن كردن يا از راه

ديگر قيمت آن را معلوم كند .

( مسأله 1813 ) اگر چند نفر چيزى از معدن بيرون آورند ، چنانچه قيمت

سهم هر كدام به 15 مثقال طلاى مسكوك برسد بايد خمس آن را بدهند ودر غير اين

صورت سهم هر كدام از منافع كسب حساب مىشود .

( مسأله 1814 ) اگر معدنى را كه در ملك ديگريست بيرون آورد ، آنچه از

آن بدست مىآيد ، مال صاحب ملك است . ودر صورتي كه به مقدار نصاب برسد چون

صاحب ملك براي بيرون آن خرجى نكرده بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن

بيرون آمده بدهد .

3 - گنج

( مسأله 1815 ) گنج مالي است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان