توضيح البيان في تسهيل الأوزان — الصفحة ٥٠٦

ولدي براي زن نباشد نصف را مستحق است و خواهر نيز نصف مىبرد پس تركه را دو قسمت مىكنيم نصف را به شوهر و نصف را به خواهر مىدهيم و بعبارة اخرى مخرج فريضه دو است پس بر آن دو قسمت مىشود و كسري لازم نمىآيد مثال اخر شخصي مرد و پدر و مادر و دو دختر دارد فرض ابوين لكل واحد منهما السدس است و فرض دو دختر ثلثان است پس اصل فريضه شش است به جهت تداخل و اكتفاي به اكثر پس دو سدس كه دو باشد پدر و مادر راست و دو ثلث كه چهار باشد دو دختر راست هر يك دو مىگيرد و كسري لازم نمىآيد

دويّم

آن كه چون قسمت شود كسر لازم مىآيد

و اين نيز دو صورت دارد

صورت اولى [ ورود كسر بر يك صنف از وراث ]

آنست كه كسر بر يك صنف از وارث وارد مىشود و اين بر دو قسم است

اوّل [ نسبت تباين ]

آن كه ميانه رؤس صنفى كه كسر بر آنها وارد مىشود و سهم آنها تباين است مثل آن كه شخصي مىميرد پدر و مادر و پنج دختر دارد اصل فريضه در اين مسأله