توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤٥٧

دية

دية كامل مىشود كه به كتابهاى مفصل مراجعه شود .

( 2272 ) اگر انسان كسى را عمدا وبه ناحق بكشد ، در صورت عفو ويا گرفتن

دية علاوة بر توبه ، به عنوان كفاره بايد دو ماه روزه بگيرد وشصت فقير را سير كند

ويك بنده آزاد كند واگر نتواند بنده آزاد كند دو ماه روزه بگيرد واگر اين را

هم نتواند ، شصت فقير را سير كند .

( 2273 ) كسى كه سوار حيوان است ، اگر كارى كند كه آن حيوان مضطرب شده

به كسى آسيب برساند ، ضامن است ، ونيز اگر ديگرى كارى كند ، كه حيوان به سوار

خود يا به كس ديگر صدمه بزند ، ضامن مىباشد .

( 2274 ) اگر انسان كارى كند كه زن حامله سقط كند ، چنانچه چيزى كه سقط

شده نطفه باشد ، دية اش بيست مثقال شرعي طلا است ، كه هر مثقال آن هجده

نخود مىباشد ، واگر علقه ، يعنى خون بسته شده باشد ، چهل مثقال ، واگر مضغه ، يعنى

پاره گوشت باشد ، شصت مثقال ، واگر داراى استخوان شده باشد ، هشتاد مثقال ،

واگر گوشت آورده ولى هنوز روح در أو دميده نشده ، صد مثقال است ، اگر چه أفضل

وأحوط در اين صورت دية كامل است ، واگر روح در أو دميده شده ، چنانچه پسر

باشد دية أو هزار مثقال واگر دختر باشد ، دية أو پانصد مثقال شرعي است .

( 2275 ) اگر زن حامله كارى كند كه بچه اش سقط شود ، بايد دية آن را به تفضيلى

كه در مسأله قبل گفته شد ، به وارث بچه بدهد وبه خود زن چيزى نمى رسد .

( 2276 ) اگر كسى زن حامله را بكشد ، بايد دية زن وبچه ، هر دو را بدهد .

( 2277 ) اگر پوست سر يا صورت مردى را پاره كند وخون خارج نشود بايد يك شتر به أو بدهد . واگر به گوشت برسد وقدرى از آن را هم ببرد ، بايد بنا بر اظهر دو

شتر بده ، واگر خيلى از گوشت را پاره كند ، بايد سه شتر بدهد . واگر به پرده نازك

استخوان برسد ، چهار شتر ، واگر استخوان نمايان شود ، پنج شتر ، واگر استخوان

بشكند ، ده شتر ، واگر بعضي از ريزه هاى استخوان از جاى خود بيرون آيد ، پانزده

شتر ، واگر به پرده مغز برسد بايد يك سوم دية كامل را بدهد .

( 2278 ) اگر به صورت كسى سيلى يا چيز ديگر بزند به طورى كه صورت أو