توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤٥٤

دية

دية

دية

قتل بر سه قسم واقع مىشود :

1 - قتل عمدى ، كه شخصي به قصد كشتن ، كسى را به ناحق به قتل مىرساند .

2 - قتل شبه عمد ، كه شخصي به قصد ديگرى غير از كشتن ، مثل أدب كردن يا

كتك زدن ( با وسيله اى كه غالبا كشنده نيست ، مثل عصا ) صدمه اى به كسى مىزند

كه موجب قتل أو مىشود .

3 - قتل خطايى ، كه شخصي بدون قصد كشتن وبدون اين كه بخواهد به مقتول

آسيبى برساند كارى كند كه أو كشته شود ، مثلا به حيواني سنگ پرتاب كند اتفاقا

موجب قتل كسى شود .

( 2267 ) اگر طفل يا ديوانه ، كسى را بكشد ، اگر چه عمدى باشد ، ملحق به قتل

خطايى است . واگر شخص ديگرى را به تصور اين كه مستحق كشته شدن است ،

مثل كفر وقصاص ، بكشد وبعدا معلوم شود كه استحقاق كشته شدن را نداشته ، اين

قتل ملحق به شبه عمد است .

( 2268 ) اگر كسى عمدا وبه ناحق ديگرى را بكشد ، ولى مقتول مىتواند قاتل را

عفو كند يا بكشد ، يا به مقدارى كه در مساله بعد گفته مىشود از أو دية بگيرد ، اما اگر

از روى خطا بكشد ، ولى مقتول حق ندارد أو را بكشد ، اما مىتواند دية بگيرد .

( 2269 ) اگر قتل عمدى واقع شود دية اى كه قاتل بايد بدهد يكى از شش چيز

است :

1 - صد شتر كه داخل سال ششم شده باشند ، وأفضل وأحوط اين است كه

شترها نر باشند ، گر چه بنابر اظهر اين شرط لازم نيست .