توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤٠٥

غصب

( 2045 ) اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از اولش بهتر شود ،

وصاحب مال بگويد : بايد آن را به صورت أول در آورى ، واجب است آن را به

صورت اولش در آورد ، وچنانچه قيمت آن به علت تغيير دادن ، از اولش كمتر شود ،

بايد تفاوت آن را به صاحبش بدهد ، پس طلايى را كه غصب كرده اگر گوشواره

بسازد وصاحب آن بگويد : بايد به صورت اولش در آورى ، در صورتي كه بعد از آب

كردن قيمت آن از پيش از گوشواره ساختن كمتر شود ، بايد تفاوت آن را بدهد .

( 2046 ) اگر در زمينى كه غصب كرده زراعت كند ، يا درخت بنشاند ، زراعت

ودرخت وميوه آن مال خود أو است وچنانچه صاحب زمين راضى نباشد كه زراعت

ودرخت در زمين بماند ، كسى كه غصب كرده بايد فورا زراعت يا درخت خود را ،

اگر چه ضرر نمايد ، از زمين بكند ، ونيز بايد اجاره زمين را در مدتي كه زراعت

ودرخت در آن بوده به صاحب زمين بدهد وخرابى هايى را كه در زمين پيدا شده ،

درست كند ، مثلا جاى درخت ها را پر نمايد . واگر به سبب اينها قيمت زمين از

اولش كمتر شود ، بايد تفاوت آن را هم بدهد ، ونمى تواند صاحب زمين را مجبور

كند كه زمين را به أو بفروشد ، يا اجاره دهد ، وصاحب زمين نيز نمىتواند أو را

مجبور كند كه درخت يا زراعت را به أو بفروشد .

( 2047 ) اگر صاحب زمين راضى شود كه زراعت ودرخت در زمين أو بماند ،

كسى كه آن را غصب كرده ، لازم نيست درخت وزراعت را بكند ولى بايد اجاره آن

زمين را از وقتي كه غصب كرده تا وقتي كه صاحب زمين راضى شده بدهد .

( 2048 ) اگر در زمينى كه غصب كرده بدون اذن مالك چاهى حفر نمايد ، پس اگر

مالك به باقي بودن آن چاه راضى باشد ، غاصب ضامن پر كردن آن نيست ، واگر

راضى نباشد غاصب بايد آن چاه را پر كند ، ولى تصرف در پر كردن بايد به اذن مالك

باشد ، واگر مالك بخواهد خود ، چاه را پر كند مىتواند اجرت آن را از أو بگيرد

( 2049 ) اگر چيزى كه غصب كرده از بين برود ، در صورتي كه از نظر اسم يا

صفت يا رغبت مردم به آن ، امثالى ندارد بايد قيمت آن را بدهد . ومنظور از قيمت ،

قيمت زمان مطالبه است ، بلكه خالى از وجه نيست كه بالاترين قيمت از زمان

غصب تا زمان پرداخت را بدهد ، اگر چه احتياط در اين است كه روى يكى از