توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٧٠

وديعه ( امانت )

( 1846 ) اگر كسى امانت دار را با اكراه به تلف كردن مال وأدار كرد ، وأدار كننده

ضامن است وبنابر أقرب تلف كننده ضامن نيست به شرط آن كه از آنچه بر آن اكراه

شده بود ، تجاوز نكرده باشد .

( 1847 ) اگر ظالمي بخواهد امانت را غصب كند وشخص امين توانايى دفع

ظالم را داشته باشد ، واجب است أو را دفع كند ، وچنانچه دفع نكند با اين كه

حرجى هم بر أو نداشته ، وظالم امانت را غصب كند ، امانت دار ضامن است ،

وهمچنين اگر حفظ امانت بستگى به دادن قسمتى از آن داشته باشد ، لازم است

بدهد تا بقيه مال حفظ شود ، وچنانچه ندهد ودر نتيجة ظالم همه مال را غصب

كند ، مقدارى را كه قابل حفظ كردن بود ، ضامن است . واگر دفع ظالم متوقف بر اين

باشد كه شخص امين مالي را پرداخت كند ، جايز است وبلكه اگر ضرر وحرجى

براي أو ندارد در صورتي كه امكان اذن گرفتن از امانت گذار يا ولى أو ( ولو حاكم

شرع ) نباشد ، واجب است آن مال را بپردازد ، ومى تواند به اين قصد بدهد كه بعدا

به امانت گذار رجوع كند واز أو بگيرد .

( 1848 ) اگر حفظ امانت متوقف بر آن باشد كه دروغ بگويد ، پس اگر مىتواند ،

بايد توريه كند ، واگر نمىتواند ، واجب است دروغ بگويد تا امانت حفظ شود واگر

دروغ نگفت وامانت محفوظ نماند ضامن است ، بلكه اگر قسم دروغ لازم شد ،

واجب است قسم بخورد ، واگر نه ضامن است .

( 1849 ) اگر امانت گذار مالي را از امانت گيرنده غصب كرده ، امانت گيرنده

مىتواند از مال امانت به همان مقدار به عنوان تقاص بردارد وپس ندهد ، واگر

امانت گذار مال شخص ديگرى را غصب كرده وآن را امانت گذاشته ، پس بر امين

واجب است آن مال را به غاصب پس ندهد ، بلكه در صورت امكان بايد از رسيدن

آن به دست غاصب جلوگيرى نمايد ، واگر غاصب بميرد وورثه أو امانت را مطالبه

كنند ، واجب است امين منكر وجود امانت شود ، ولى در صورت علم به غصبى

بودن جايز نيست آن را به عنوان امانت قبول كند ، مگر آن كه اطمينان داشته باشد كه

مىتواند به مالك اصلى برگرداند .

( 1850 ) اگر براي حفظ امانت مسافرت لازم باشد ، واجب است مسافرت نمايد