توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٤٩

جعاله

جعاله

جعاله

جعاله آن است كه انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه براي أو انجام مىدهند

مال معينى بدهد ، مثلا بگويد : هر كسى گمشده مرا پيدا كند ده تومان به أو مىدهم ،

وبه كسى كه اين قرار را مىگذارد " جاعل " وبه كسى كه كار را انجام مىدهد

" عامل " گويند وفرق بين جعاله وأجير كردن ديگرى براي كار ، اين است كه در

اجاره ، بعد از خواندن صيغه ، أجير بايد عمل را انجام دهد وكسى هم كه أو را أجير

كرده اجرت را به أو بدهكار مىشود ، ولى در جعاله عامل مىتواند مشغول عمل

نشود وتا عمل را انجام ندهد ، جاعل بدهكار نمىشود .

( 1759 ) جاعل بايد بالغ ، عاقل واز روى قصد واختيار قرار داد كند وشرعا

بتواند در مال خود تصرف نمايد .

( 1760 ) كارى كه جاعل مىگويد براي أو انجام دهند ، بايد حرام نباشد ونيز بايد

بي فايده نباشد واز واجباتى نباشد كه شرعا خود عامل لازم است بجا آورد ، پس اگر

بگويد ، هر كس شراب بخورد ، يا در شب تاريك به مكاني مخوف برود ، يا نماز

واجب خود را بخواند صد تومان به أو مىدهم ، جعاله نيست .

( 1761 ) اگر مالي را كه قرار مىگذارد بدهد معين كند ، مثلا بگويد ، هر كس أسب

مرا پيدا كند ، اين كيسه گندم را به أو مىدهم ، لازم نيست بگويد ، اين گندم مال

كجاست وقيمت آن چقدر است ، ولى اگر مال را معين نكند ، مثلا بگويد ، كسى كه

أسب مرا پيدا كند ، ده من گندم به أو مىدهم ، بايد خصوصيات آن را كاملا معين

نمايد .

( 1762 ) اگر جاعل ، مزد معين براي كار قرار ندهد ، مثلا بگويد ، هر كسى بچه مرا