توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٤٥

مسائل متفرقة اجاره

مطالبه اجرت را ندارد .

( 1740 ) هر گاه چيزى را كه اجاره داده در اختيار مستأجر قرار دهد ، اگر چه

مستأجر تحويل نگيرد ، يا تحويل بگيرد وتا آخر مدت اجاره از آن استفاده نكند ،

بايد مال الاجاره آن را بدهد .

( 1741 ) اگر انسان أجير شود كه در روز معينى ، كارى را انجام دهد ودر آن روز

براي انجام آن كار حاضر شود ، كسى كه أو را أجير كرده اگر چه براي انجام آن كار به أو

مراجعه نكند ، بايد اجرت أو را بدهد ، مثلا اگر خياطى را در روز معينى براي دوختن

لباسى أجير نمايد وخياط در آن روز آماده كار باشد ، اگر چه پارچه را به أو ندهد كه

بدوزد ، بايد اجرتش را بدهد ، چه خياط در آن روز بيكار باشد ، يا براي خودش يا

ديگرى كار كند .

( 1742 ) اگر بعد از تمام شدن مدت اجاره ، معلوم شود كه اجاره باطل بوده ،

مستأجر بايد مال الاجاره را به مقدار معمول به صاحب ملك بدهد ، مثلا اگر اتاقى را

يك سأله به هزار تومان اجاره كند بعد بفهمد اجاره باطل بوده ، چنانچه اجاره آن

خانه معمولا پانصد تومان است ، بايد پانصد تومان بدهد واگر دو هزار تومان است ،

بايد دو هزار تومان بپردازد ، ونيز اگر بعد از گذشتن مقدارى از مدت اجاره معلوم

شود كه اجاره باطل بوده ، بايد اجاره آن مدت را به مقدار معمول به صاحب ملك

بدهد ، واين در صورتي است كه صاحب ملك عالم به بطلان اجاره نباشد ، كه در

صورت علم ، استحقاق گرفتن أجرة المثل توسط مالك ، محل تأمل است ، واگر

علت بطلان اجاره ، نداشتن اجرت باشد ، بعيد نيست كه عمل مجانى وتبرعى باشد

واستحقاق اجرت در آن نباشد .

( 1743 ) اگر چيزى را كه اجاره كرده از بين برود ، چنانچه در نگهدارى آن كوتاهى

نكرده ودر استفاده بردن از آن هم زيادة روى ننموده ضامن نيست ، وهم چنين اگر

مثلا پارچه اى را كه به خياط داده از بين برود ، در صورتي كه خياط زيادة روى نكرده

ودر نگهدارى آن هم كوتاهى نكرده باشد ، لازم نيست عوض آن را بدهد . وادعاى

آنها در اين باره مسموع است .

( 1744 ) هر گاه صنعتگر چيزى را كه گرفته ضايع كند ، ضامن است .