توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣١٩

معاملات باطل

( 1631 ) اگر كسى كه مقدار كمتر را مىدهد چيزى به آن اضافه كند ، مثلا يك من

گندم ويك دستمال را به يك من ونيم گندم بفروشد ، اشكال ندارد ، وهم چنين

است اگر هر دو طرف چيزى زياد كنند ، مثلا يك من گندم ويك دستمال را به يك

من ونيم گندم ويك دستمال بفروشند .

( 1632 ) اگر چيزى را كه مثل پارچه با متر وذرع مىفروشند ، يا چيزى را كه مثل

گردو عددي معامله مىكنند ، بفروشد وزيادتر بگيرد ، مثلا ده عدد تخم مرغ بدهد

ويازده عدد بگيرد ، اشكال ندارد ولى در بعضي از موارد كراهت دارد .

( 1633 ) جنسي را كه در بعضي از شهرها با وزن يا پيمانه مىفروشند ودر بعضي

از شهرها عددي معامله مىكنند ، اگر در شهري كه آن را با وزن يا پيمانه مىفروشند

زيادتر بگيرد ربا وحرام است ودر شهر ديگر اگر عددي معامله كند وزيادتر بگيرد

ربا نيست .

( 1634 ) اگر چيزى را كه مىفروشد وعوضى را كه مىگيرد از يك جنس نباشد ،

زيادى گرفتن اشكال ندارد ، پس اگر يك من برنج بفروشد ودو من گندم بگيرد

معامله صحيح است .

( 1635 ) اگر جنسي را كه مىفروشد وعوضى را كه مىگيرد از يك چيز به دست

آمده باشد ، وبه عبارت ديگر ، حقيقت نوعيه آنها يكى بوده وأصناف مختلف

باشند ، بايد در معامله زيادى نگيرد ، پس اگر يك من كره حيواني بفروشد ودر

عوض آن يك من ونيم پنير بگيرد ، ربا وحرام است .

( 1636 ) جو وگندم در ربا يك جنس حساب مىشوند ، پس اگر يك من گندم

بدهد ويك من وپنج سير جو بگيرد ، ربا وحرام است ، ونيز اگر مثلا ده من جو

بخرد كه سر خرمن ده من گندم بدهد ، چون جو را نقد گرفته وبعد از مدتي گندم را

مىدهد ، مثل آن است كه زيادى گرفته وحرام مىباشد .

( 1637 ) اگر مسلمان از كافرى كه در پناه اسلام نيست ربا بگيرد اشكال ندارد ،

ولى مسلمان نمىتواند به كافر ربا وزيادتى در معامله بدهد . وهم چنين پدر

وفرزند ، زن وشوهر مىتوانند از يكديگر ربا بگيرند .