توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٢٩١

زكات گندم ، جو ، خرما وكشمش

( 1497 ) اگر براي سال أول كارى مانند شخم زدن انجام دهد اگر چه براي

سال هاى بعد هم فايده داشته باشد ، بايد مخارج آن را از سال أول كسر كند ، واگر

كارى را براي چند سال انجام دهد ، مىتواند از مخارج سال أول حساب كند ويا بين

آنها تقسيم نمايد .

( 1498 ) اگر انسان در چند شهر كه فصل آنها با يكديگر اختلاف دارد ، وزراعت

وميوه آنها در يك وقت به دست نمىآيد ، گندم يا جو يا خرما يا انگور داشته باشد

وهمه آنها محصول يك سال حساب شود ، چنانچه چيزى كه أول مىرسد به اندازه

نصاب ( يعنى سيصد من تبريز ) باشد ، بايد زكات آن را هنگامى كه مىرسد بدهد

وزكات بقيه را هر وقت كه به دست مىآيد ادا كند ، واگر آنچه أول مىرسد به اندازه

نصاب نباشد ، صبر مىكند تا بقيه آن برسد ، پس اگر روى هم به مقدار نصاب برسد ،

زكات آن واجب است واگر به مقدار نصاب نرسد ، زكات آن واجب نيست .

( 1499 ) اگر درخت خرما يا انگور در يك سال دو مرتبه ميوه دهد ، چنانچه روى

هم به مقدار نصاب باشد ، بنا بر اظهر زكات آن واجب است .

( 1500 ) اگر مقدارى خرما يا انگور تازه دارد كه خشك آن به اندازه نصاب

مىشود ، چنانچه به قصد زكات از تازه آن قدرى به مستحق بدهد كه اگر خشك شود

به اندازه زكاتى باشد كه بر أو واجب است ، اشكال ندارد .

( 1501 ) كسى كه بدهكار است ومالي هم دارد كه زكات آن واجب شده ، اگر

بميرد بايد بنا بر اظهر ، أول تمام زكات را از مالي كه زكات آن واجب شده بدهند ،

بعد قرض أو را ادا كنند .

( 1502 ) كسى كه بدهكار است وگندم يا جو يا خرما يا انگور هم دارد ، اگر بميرد

وقبل از آن كه زكات اينها واجب شود ، ورثه قرض أو را از مال ديگر بدهند ، هر كدام

كه سهمشان به سيصد من تبريز برسد ، بايد زكات بدهد ، واگر قبل از آن كه زكات آنها

واجب شود ، قرض أو را ندهند ، چنانچه مال ميت فقط به اندازه بدهى أو باشد نيز

زكات چنان كه گفته شد واجب است بنا بر اظهر ، چه مرگ مالك پيش از ظهور ثمره

باشد وخواه بعد از آن وقبل از وجوب زكات ، كه در صورت دوم بدون اشكال

نيست ، وهم چنين است اگر مال ميت بيشتر از بدهى أو باشد دادن زكات واجب