توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٢٩٠

زكات گندم ، جو ، خرما وكشمش

( 1490 ) اگر وزن گندم وجو وخرما وكشمش موقعى كه تر است به سيصد من

تبريز برسد وبعد از خشك شدن كمتر از اين مقدار شود ، زكات آن واجب نيست .

( 1491 ) خرمايى كه تازه آن را مىخورند واگر بماند وزن آن خيلى كم مىشود ،

چنانچه مقدارى باشد كه خشك آن به سيصد من تبريز برسد ، زكات آن واجب

است .

( 1492 ) گندم ، جو ، خرما وكشمشى كه زكات آنها را داده ، اگر چند سال هم نزد

أو بماند زكات ندارد .

( 1493 ) اگر گندم ، جو ، خرما وانگور از آب باران يا نهر آبيارى شود يا مثل

زراعت هاى مصر از رطوبت زمين استفاده كند ، زكات آن " ده يك " است ، واگر با

دست ، همچون دلو وموتور آب ومانند آن آبيارى شود ، زكات آن " بيست يك "

است واگر مقدارى از باران يا نهر يا رطوبت زمين استفاده كند وبه همان مقدار از

آبيارى با دلو وموتور آب ومانند آن استفاده نمايد ، زكات نصف آن ده يك وزكات

نصف ديگر آن بيست يك مىباشد ، يعنى از چهل قسمت بايد سه قسمت ، آن را

بابت زكات بدهند .

( 1494 ) اگر گندم ، جو ، خرما وانگور ، از آب باران يا مانند آن وهم از آب دلو

وموتور آب يا مانند آن استفاده كند ، چنانچه از يكى از اين دو راه بيشتر آبيارى

مىشود ، همان را بايد ملاك قرار داد .

( 1495 ) هزينه اى را كه براي گندم ، جو ، خرما وانگور پرداخت كرده است ،

مىتواند از محصول كسر كند ، وچنانچه پيش از كم كردن هزينه ، وزن آنها به سيصد

من تبريز برسد ، ولى بعد از كم كردن به اين مقدار نرسد ، بنابر اظهر زكات واجب

نيست .

( 1496 ) اگر در يك زمين جو وگندم وچيزى مثل برنج ولوبيا كه زكات آن

واجب نيست بكارد ، خرج هايى كه تنها براي يكى از آنها كرده فقط از همان كسر

مىشود ، ولى اگر براي هر دو مخارجى كرده ، بايد به هر دو قسمت نمايد ، مثلا اگر

هر دو به يك اندازه بوده ، مىتواند نصف مخارج را از جنسي كه زكات دارد كسر

نمايد .