توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٢٧٨

گنج

گنج

گنج

( 1422 ) گنج ، مالي است كه در زمين يا در درخت يا كوه يا ديوار پنهان باشد

وكسى آن را پيدا كند وطورى باشد كه به آن ، گنج بگويند .

( 1423 ) اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست ، گنجى پيدا كند مال خود أو

است وبايد خمس آن را بدهد .

( 1424 ) نصاب گنج 105 مثقال نقره يا 15 مثقال طلا است ، يعنى اگر قيمت

چيزى را كه از گنج به دست مىآورد ، بعد از كم كردن هزينه اخراج ، به 105 مثقال

نقره سكه دار يا 15 مثقال طلاى سكه دار برسد بايد خمس آن را بدهد ، ودر تعلق

خمس به گنج نيز گذشتن سال معتبر نيست .

( 1425 ) اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند واحتمال بدهد كه مال

فروشنده است ، بايد به أو اطلاع دهد واگر آن فروشنده ادعا كرد كه مال أو است

وراست گفتن أو محتمل بود ، به أو داده مىشود ، واگر گفت مال من نيست

بنابر احتياط واجب به فروشنده قبل از أو اطلاع داده مىشود ، واگر هيچ كدام از

فروشندگان مدعى مالكيت نبودند ، مال پيدا كننده است وخمس آن بر أو واجب

مىشود ، وهم چنين است در موردى كه گنج در ملك ديگرى پيدا شود ، اگر چه

احتياط مستحب آن است كه همه را صدقه بدهد تا در مواردى كه بين خمس

وصدقه مشترك است مصرف شود .

( 1426 ) اگر كسى حيواني از چهار پايان را بخرد ودر شكم أو مالي از قبيل طلا

ونقره باشد ، چنانچه احتمال بدهد مال فروشنده ويا فروشنده قبل از أو است ، بايد به

أو خبر دهد ، وتمام مراتبى كه در مسألة گذشته در مورد خبر دادن گفته شد ، اينجا

هم جارى مىشود ، ولى اگر در شكم ما هي دريا ويا آهوى صحرا ومانند اينها كه

مالك مشخصى ندارد ، مالي از قبيل طلا ونقره پيدا كرد ، اطلاع دادن به كسى لازم

نيست ومانند وقتي است كه فروشندگان حيوان همه نفى مالكيت كنند . بنابر اين

أحوط آن است كه بعد از پرداخت خمس ، بقيه آن را صدقه بدهد ، اگر چه اظهر آن