توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٢٧٢

منفعت كسب

خمس آن را بدهد .

( 1384 ) تاجر وكاسب وصنعتگر ومانند اينها از وقتي كه شروع به كاسبى

مىكنند يك سال كه بگذرد ، بايد خمس آنچه را كه از خرج سالشان زياد مىآيد

بدهند ، وكسى كه شغلش كاسبى نيست ، اگر اتفاقا معامله اى كند ومنفعتى ببرد ،

بعد از آن كه يك سال از موقعى كه فايده برده بگذرد ، بايد خمس مقدارى را كه از

خرج سالش زياد آمده بدهد .

( 1385 ) انسان مىتواند در بين سال هر وقت منفعتى به دستش آيد ، خمس آن

را بدهد وجايز است دادن خمس را تا آخر سال قمري ، تأخير بيندازد واگر براي

دادن خمس زراعت ومانند آن ، كه مطابق سال شمسي انجام مىشود ، سال خمسي

را شمسي قرار دهد ، اشكال ندارد .

( 1386 ) كسى كه مانند تاجر وكاسب بايد براي دادن خمس ، سال قرار دهد ، اگر

منفعتى به دست آورد ودر بين سال بميرد ، بايد مخارج تا موقع مرگش را از آن

منفعت كسر كنند وخمس باقيمانده را بدهند .

( 1387 ) اگر قيمت جنسي كه براي تجارت خريده بالا رود ، وآن را نفروشد ودر

بين سال قيمتش پايين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر أو واجب نيست .

( 1388 ) كسى كه چند رشته كسب دارد ، مثلا اجاره ملك مىگيرد وخريد

وفروش وزراعت هم مىكند ، مىتواند براي همه درآمدهاى خود يك روز از سال را

معين كند وآن را براي خود سال قرار دهد وآنچه از مخارج سالش زياد آمد ، خمس

دهد .

( 1389 ) خرج هايى را كه انسان براي به دست آوردن فايده مىكند ، مانند دلالى

وحمالى ، مىتواند جزء مخارج ساليانه حساب نمايد .

( 1390 ) آنچه از منافع كسب در بين سال به مصرف خوراك ، پوشاك ، خريد

اثاثيه ، خريد منزل ، جهيزيه دختر ، عروسى ، زيارة ومانند اينها مىرساند ، در

صورتي كه از شأن أو زياد نباشد وزيادة روى هم نكرده باشد ، خمس ندارد .

( 1391 ) چيزهايى كه در زندگى به آن احتياج دارد ، مانند خانه ، اثاثيه وجهيزيه

دختر اگر نمىتواند يك دفعه آن را تهيه نمايد ولى مىتواند تدريجا در طول چند