توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٢٧١

منفعت كسب

آن خلاف شأن أو است كه در اين صورت خمس ندارد .

( 1377 ) اگر از غير كسب مالي به دست آورد ، مثلا چيزى به أو ببخشند يا جايزه

بدهند ، يا اين كه از راه وصيت يا نذر شخصي يا عمومى يا وقف ، چيزى به أو برسد ،

اگر از مخارج سالش زياد بيايد ، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد .

( 1378 ) مهرى را كه زن مىگيرد وارثى كه به انسان از خويشاوندى مىرسد كه

نمىداند با أو خويشاوند است ، بنابر احتياط واجب اگر از مخارج سالش اضافه آمد ،

بايد خمس بدهد ، ولى ارثهاى ديگر كه از خويشاوندى مىرسد كه مىداند با أو

خويشاوند است ، اگر چه از مخارج سالش زياد بيايد خمس ندارد ، ولى اگر علم

دارد كه مورث خمس مال را نداده ، واجب است خمس آن را بدهد .

( 1379 ) پولى را كه انسان قرض گرفته وسر سال در دست أو است بايد خمس آن

را بدهد . وهم چنين بر شخص قرض دهنده ، در صورتي كه سر سال امكان وصول

آن قرض باشد ، خمس واجب است اگر چه وصول نكرده باشد ، ودر صورتي كه سر

سال امكان وصول نداشت ، هر وقت كه وصول كرد فورا بايد خمس آن را بدهد .

( 1380 ) اگر به واسطه قناعت كردن ، منفعت كسب را كمتر مصرف كند وچيزى

از مخارج سال زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهد . وهم چنين اگر كسى بيشتر از

متعارف ومتناسب با شأن خود در سال از در آمد مصرف كند خمس مقدار زائد را

بايد بدهد .

( 1381 ) كسى كه ديگرى مخارج أو را مىدهد ، مثل زنى كه شوهر مخارج أو را

مىدهد ، اگر خودش كسبى داشته باشد بايد خمس تمام مالي را كه به دست

مىآورد بدهد ، ولى اگر مقدارى از آن را خرج زيارة ومانند آن كرده باشد ، فقط بايد

خمس باقيمانده را بدهد .

( 1382 ) اگر ملكي را بر افراد معينى مثلا بر أولاد خود وقف نمايد ، چنانچه آنها

در آن ملك زراعت ودرختكارى كنند واز آن چيزى به دست آورند واز مخارج سال

آنان زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهند .

( 1383 ) اگر مالي را كه فقير بابت خمس وزكات وصدقه مستحبى گرفته ، از

مخارج سالش زياد بيايد وشخص با گرفتن اين مال ، ديگر فقير نباشد واجب است