صحيفة الرضا ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٧

22 - در تبيين كيفيت اختيار انسان در اعمالش

پيامبر از امام صادق ( عليه السلام ) براي ما نقل شده است كه فرموده : جبر

وتفويض باطل است وامر بين امرين درست است ، معناى اين جمله چيست ؟

امام فرمود :

هر كه گمان كند اعمال ما را خداوند انجام داده وآنگاه ما را به سبب

آن عذاب مىكند قائل به جبر شده ، وهر كه گمان كند خداوند اختيار

موجودات وروزى آنان را به حجج خود واگذار كرده است ، قائل به

تفويض شده ، وهر كه قائل به جبر باشد كافر بوده ، وهر كه قائل به تفويض

باشد مشرك است .

گفتم : اى پسر پيامبر امر بين امرين چه معنائى دارد ؟ فرمود :

آزادى انسان نسبت به انجام آنچه بدان امر شده ، وترك آنچه مورد

نهى قرار گرفته است .

گفتم : آيا در اين مورد خواست واراده خداوند نيز مطرح است

؟ فرمود :

خواست واراده خداوند در آنچه طاعت به حساب مىآيد ، همان امر

الهى به آن وخشنودى از آن ويارى بر آن مىباشد ، وخواست واراده

خداوند در گناهان همان نهى از آن وغضب به سبب انجام آن وعقاب بر

انجام آن مىباشد .

گفتم : آيا خداوند در مورد آن حكمي نيز دارد ؟ فرمود :

آرى ، هر كارى از خوبى وبدى كه بندگان انجام مىدهند خداوند در

مورد آن حكم دارد .