صحيفة الرضا ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٣٣٥

4 - در فرق بين معاني نامهاى مشترك خداوند وانسان

دليل بر اين مطلب گفته خود مردم است ، كه نزد آنها پذيرفته ومشهور

مىباشد ، وخدا هم مخلوقش را به همان گفته خطاب كرده وبه آنچه

مىفهمند با آنها سخن گفته ، تا نسبت به آنچه ضايع كردند حجت بر آنها

تمام باشد ، گاهى به مردى گفته مىشود : سگ ، خر ، گاو ، تلخ وشير ،

تمام اينها بر خلاف حالات مرد است ، واين أسامي به همان معاني كه براي

آنها نهاده شده به كار نرفته است ، زيرا انسان نه شير است ونه سگ ، اين را

بفهم خدايت بيامرزد .

خدا عالم ناميده مىشود ، اين نام به خاطر علم حادثى نيست كه چيزها

را به آن بداند ، وبر نگهدارى امر آينده اش وتفكر در آنچه آفريند وتباه

كند ، وآنچه را از مخلوقش نابود كرده بدان استعانت جويد ، كه اگر اين علم

نزدش حاضر نبود واز أو غيبت كرده بود نادان وناتوان باشد ، چنان كه

دانشمندان از ميان مخلوقات را مىبينيم براي علم پديد آمده در آنها عالم

ناميده مىشوند ، زيرا پيش از آن نادان بودند وبسا باشد كه همان علم از

آنها دورى كند وبه ناداني برگردند ، وخدا را عالم نامند زيرا به چيزى نادان

نيست ، پس خالق ومخلوق در اسم عالم شريك شدند ، ومعنى چنان كه

دانستى مختلف بود .