توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٨٠

احكام جعاله

أسب مرا پيدا كند ده من گندم به أو مىدهم ، بايد خصوصيات آن را كاملا معين نمايد .

مسأله 2230 - اگر جاعل مزد معينى براي كار قرار ندهد ، مثلا بگويد : هر كس

بچه مرا پيدا كند پولى به أو مىدهم ومقدار آن را معين نكند جعاله صحيح نيست ولى ،

چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد ، بايد مزد أو را به مقدارى كه كار أو در نظر مردم ارزش

دارد بدهد .

مسأله 2231 - اگر عامل پيش از قرارداد ، كار را انجام داده باشد ،

يا بعد از قرار داد ، به قصد اين كه پول نگيرد انجام دهد ، حقي به مزد ندارد .

مسأله 2232 - پيش از آن كه عامل شروع به كار كند ، جاعل وعامل مىتوانند

جعاله را به هم بزنند .

مسأله 2233 - بعد از آن كه عامل شروع به كار كرد ، اگر جاعل بخواهد

جعاله را به هم بزند اشكال دارد .

مسأله 2234 - عامل مىتواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن

عمل أسباب ضرر جاعل شود ، بايد آن را تمام نمايد . مثلا اگر كسى بگويد : هر كس

چشم مرا عمل كند فلان مقدار به أو مىدهم ودكتر جراحى شروع به عمل كند ، چنانچه

طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند ، چشم معيوب مىشود ، بايد آن را تمام نمايد

ودر صورتي كه ناتمام بگذارد ، حقي به جاعل ندارد وضامن عيبى كه حاصل مىشود نيز

مىباشد .

مسأله 2235 - اگر عامل كار را ناتمام بگذارد ، چنانچه آن كار مثل پيدا كردن

أسب است كه تا تمام نشود ، براي جاعل فائده ندارد ، عامل نمىتواند چيزى مطالبه كند

وهمچنين است اگر جاعل مزد را براي تمام كردن عمل قرار بگذارد مثلا بگويد :

هر كس لباس مرا بدوزد ده تومان به أو مىدهم ، ولى اگر مقصودش اين باشد كه هر مقدار

از عمل كه انجام گيرد ، براي آن مقدار مزد بدهد ، جاعل بايد مزد مقدارى را كه انجام شده به عامل بدهد ، اگر چه احتياط اين است كه بطور مصالحه يك ديگر را راضى نمايند .