توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٧٠

احكام صلح

در صورتي صحيح است كه أو قبول نمايد ولى اگر بخواهد از طلب يا حق خود بدون صلح

بگذرد قبول كردن أو لازم نيست .

مسأله 2173 - اگر انسان مقدار بدهى خود را بداند وطلبكار أو نداند ، چنانچه

طلبكار طلب خود را به كمتر از مقدارى كه هست صلح كند ، مثلا پنجاه تومان طلبكار

باشد وطلب خود را به ده تومان صلح نمايد ، زيادى براي بدهكار حلال نيست ،

مگر آن كه مقدار بدهى خود را به أو بگويد وأو را راضى كند يا طورى باشد كه اگر مقدار

طلب خود را مىدانست ، باز هم به آن مقدار صلح مىكرد .

مسأله 2174 - اگر بخواهند دو چيزى را كه از يك جنس وزن آنها معلوم

است به يكديگر صلح كنند ، بايد وزن يكى بيشتر از ديگرى نباشد ، بلكه اگر وزن

آنها معلوم نباشد واحتمال دهند كه وزن يكى بيشتر از ديگرى است احتياط آنست كه

آنها را به يكديگر صلح نكنند .

مسأله 2175 - اگر دو نفر از يك نفر طلبكار باشند يا دو نفر از دو نفر ديگر طلبكار

باشند وبخواهند طلبهاى خود را به يكديگر صلح كنند ، چنانچه طلب آنان از يك جنس

وزن آنها يكى باشد مثلا هر دو ده من گندم طلبكار باشند ، مصالحه صحيح است

وهمچنين است اگر جنس طلب آنان يكى نباشد مثلا يكى ده من برنج وديگرى

دوازده من گندم طلبكار باشد . ولى اگر طلب آنان از يك جنس وچيزى باشد كه

معمولا با وزن يا پيمانه آن را معامله مىكنند ، در صورتي كه وزن يا پيمانه آنها مساوى نباشد ،

مصالحه آنان باطل است .

مسأله 2176 - اگر از كسى طلبي دارد كه بايد بعد از مدتي بگيرد ، چنانچه

طلب خود را به مقدار كمترى صلح كند ومقصودش اين باشد كه از مقدارى از طلب خود

گذشت كند وبقيه را نقد بگيرد اشكال ندارد .

مسأله 2177 - اگر دو نفر چيزى را با هم صلح كنند ، با رضايت يكديگر

مىتوانند صلح را به هم بزنند ونيز اگر در ضمن معامله براي هر دو ، يا يكى از آنان حق

به هم زدن معامله را قرار داده باشند ، كسى كه آن حق را دارد مىتواند صلح را به هم بزند .

مسأله 2178 - تا وقتي خريدار وفروشنده از مجلس معامله متفرق نشده‌اند