توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٢٤٠

3 - گنج

احتمال دهد كه مال فروشنده است ، بنابر احتياط واجب بايد به أو خبر دهد ، واگر معلوم شود

مال أو نيست ، بايد به ترتيب ، صاحبان قبلي آن را خبر كند ، وچنانچه معلوم شود كه مال هيچ

يك آنان نيست ، اگر چه قيمت آن 105 مثقال نقره سكه دار يا 15 مثقال طلاى سكه دار

نباشد ، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد .

4 - مال حلال مخلوط به حرام

مسأله 1813 - اگر مال حلال با مال حرام به طورى مخلوط شود كه انسان نتواند آنها

را از يكديگر تشخيص دهد وصاحب مال حرام ومقدار آن ، هيچ كدام معلوم نباشد ، بايد

خمس تمام مال را بدهد وبعد از دادن خمس ، بقيه مال حلال مىشود .

مسأله 1814 - اگر مال حلال با حرام مخلوط شود وانسان مقدار حرام را بداند ولى

صاحب آن را نشناسد ، بايد آن مقدار را به نيت صاحبش صدقه بدهد واحتياط واجب آن

است كه از حاكم شرع هم اذن بگيرد .

مسأله 1815 - اگر مال حلال با حرام مخلوط شود وانسان مقدار حرام را نداند ولى

صاحبش را بشناسد ، بايد يكديگر را راضى نمايند وچنانچه صاحب مال راضى نشود ، در

صورتي كه انسان بداند چيز معينى مال أو است وشك كند كه بيشتر از آن هم مال أو هست يا

نه ، بايد چيزى را كه يقين دارد مال أو است به أو بدهد ، واحتياط مستحب آن است مقدار

بيشترى را كه احتمال مىدهد مال أو است به أو بدهد .

مسأله 1816 - اگر خمس مال حلال مخلوط به حرام را بدهد وبعد بفهمد كه مقدار

حرام بيشتر از خمس بوده ، بنابر احتياط مستحب مقدارى را كه مىداند از خمس بيشتر بوده ، از

طرف صاحب آن صدقه بدهد .

مسأله 1817 - اگر خمس مال حلال مخلوط به حرام را بدهد ، يا مالي كه صاحبش را

نمىشناسد به نيت أو صدقه بدهد ، بعد از آن كه صاحبش پيدا شد ، بنابر احتياط واجب بايد به

مقدار مالش به أو بدهد .

مسأله 1818 - اگر مال حلال با حرام مخلوط شود ومقدار حرام معلوم باشد وانسان

بداند كه صاحب آن از چند نفر معين بيرون نيست ولى نتواند بفهمد كيست ، بايد قرعه

بيندازند وبنام هر كس افتاد مال را به أو بدهند .