احوال وآثار محمد بن جرير طبرى ( فارسي ) — الصفحة ٠.٢٧

طبرى در تمام علوم زمان خود دست داشت

طبرى در تمام علوم زمان خود دست داشت

طبرى در تمام علوم زمان خود دست داشت

چنان كه اشاره شد طبرى در اغلب علوم متداول عصر خود از : حديث ، فقه ، تفسير ، تاريخ ، قرائت قرآن ، نحو ، لغت ، عروض ، شعر ، حساب ، هندسه ، جبر و مقابله ، منطق ، جدل ، طب مهارت و تبحر داشت و از استادان محسوب ميشد .

نكتهء قابل توجه آنست كه طبرى در بيشتر علوم مذكوره تأليفات نفيس دارد و هر يك از مؤلفات او در قسمت خود از جهت استحكام و صحت مطالب كم نظير مىباشد . طبرى با اينكه يك تن فقيه و محدث و آشنا بعلوم قرآن و قراآت مختلف آن بود ، در عين حال از علم طب نيز بهرهء وافى و اطلاع كافى داشت و اين گونه وسعت اطلاعات و تخصص و تبحر در علوم گوناگون براى كمتر كسى از دانشمندان اسلامى بلكه از مردم جهان اتفاق افتاده است .

دربارهء تبحر و تخصص طبرى در يكى يكى از علوم مختلفى كه فرا گرفته بود چنين نوشته‌اند :

« طبرى مانند يك تن عالم بعلوم قرآن بود و چنان مينمود كه از هيچ علمى بهره‌اى ندارد مگر از قرآن و چون يك تن محدث بود كه جز حديث علم ديگرى نميداند . و همچون فقيهى بود كه به غير از فقه از علوم ديگر آگاهى ندارد و مثل عالم نحوى بود كه بجز نحو چيز ديگرى نميشناسد ، و چون حسابدانى بود كه فقط علم رياضى و حساب ميداند . » بنابرين طبرى همچون ذو فنونى بود كه در هر يك از علوم و فنون مانند يك تن ذى فن تبحر و تخصص داشت چنان كه هر ذى فنى كه با وى در مباحثه و مناظره روبرو ميشد چنان گمان ميكرد كه طبرى فقط در همان علم و فن تخصص دارد . [ 1 ] در نتيجهء اين وسعت اطلاعات و تبحر در علوم گوناگون بود كه ابن خزيمه يكى از دانشمندان همعصر طبرى دربارهء او گفت : « بر روى سطح پهناور زمين مردى داناتر


[ 1 ] طبرى از جهت ذو فنونى و ذو فنى مصداق شعر نظامى بوده است : چو هر ذو فنونى بفرهنگ و هوش بسا يك فنان را كه ماليده گوش