توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٣٥

احكام غصب

فورا زراعت يا درخت خود را اگر چه ضرر نمايد از زمين بكند ، ونيز بايد اجاره

زمين را در مدتي كه زراعت ودرخت در آن بوده به صاحب زمين بدهد وخرابيهائى

را كه در زمين پيدا شده درست كند ، مثلا جاى درختها را پر نمايد ، واگر

بواسطة اينها قيمت زمين از اولش كمتر شود ، بايد تفاوت آن را هم بدهد ،

ونمىتواند صاحب زمين را مجبور كند كه زمين را به أو بفروشد ، يا اجاره بدهد ،

ونيز صاحب زمين نمىتواند أو را مجبور كند كه درخت يا زراعت را به أو بفروشد .

( مسأله 2566 ) : اگر صاحب زمين راضى شود كه زراعت ودرخت در

زمين أو بماند ، كسى كه آن را غصب كرده ، لازم نيست درخت وزراعت را بكند ،

ولى بايد اجاره آن زمين را از وقتي كه غصب كرده تا وقتي كه صاحب زمين

راضى شده بدهد .

( مسأله 2567 ) : اگر چيزى كه غصب كرده از بين برود ، در صورتي كه

مثل گاو وگوسفند باشد كه از جهت خصوصيات شخصي قيمت آن در نظر

عقلاء با قيمت فرد ديگرى فرق دارد ، بايد قيمت آن را بدهد وچنانچه قيمت

بازار آن بواسطة اختلاف عرضه وتقاضا فرق كرده باشد بايد قيمت وقتي را كه

تلف شده بدهد ، واحتياط مستحب آنست كه بالاترين قيمتي را كه از زمان

غصب تا زمان تلف داشته بدهد .

( مسأله 2568 ) : اگر چيزى را كه غصب كرده واز بين رفته مانند گندم

وجو باشد كه قيمت افرادش از جهت خصوصيات شخصية با هم فرق ندارد ،

بايد مثل همان چيزى را كه غصب كرده بدهد ، ولى چيزى را كه مىدهد بايد

خصوصيات نوعي وسنخيش مانند چيزى باشد كه آن را غصب كرده واز بين

رفته است . مثلا اگر از قسم اعلاى برنج غصب كرده نمىتواند از قسم

پست‌تر بدهد .

( مسأله 2569 ) : اگر چيزى را كه مثل گوسفند است غصب نمايد واز