توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤٣٩

موارديكه انسان ميتواند معامله را بهم بزند

مهلت داده باشد ، نمىتواند تا تمام شدن مدت معامله را به هم بزند ، واز اينجا

معلوم مىشود كه اگر جنسي را كه فروخته مثل بعضي از ميوه‌ها باشد كه اگر

يك روز بماند ضايع مىشود ، چنانچه خريدار تا شب پول آن را ندهد ، وشرط

نكرده باشد كه دادن پول را تأخير بيندازد ، فروشنده مىتواند معامله را به هم بزند ،

وآن را ( ( خيار تأخير ) ) گويند .

( ( دهم ) ) كسى كه حيواني را خريده تا سه روز مىتواند معامله را به هم بزند ،

واگر در عوض چيزى كه فروخته حيواني گرفته باشد ، فروشنده تا سه روز

مىتواند معامله را به هم بزند وآن را ( ( خيار حيوان ) ) گويند .

( ( يازدهم ) ) فروشنده نتواند جنسي را كه فروخته تحويل دهد مثلا اسبى

را كه فروخته فرار نمايد كه در اين صورت مىتواند معامله را به هم بزند وآن را ( ( خيار

تعذر تسليم ) ) گويند واحكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد .

( مسأله 2133 ) : اگر خريدار قيمت جنس را نداند ، يا در موقع معامله

غفلت كند وجنس را گرانتر از قيمت معمولى آن بخرد ، چنانچه به مقدار قابل

توجهى گرانتر خريده باشد ، مىتواند معامله را به هم بزند ، البتة به شرط آن كه مقدار

تفاوت در حال به هم زدن معامله هم ثابت باشد ، واگر نه معلوم نيست كه بتواند

معامله را به هم بزند . ونيز اگر فروشنده قيمت جنس را نداند ، يا موقع معامله

غفلت كند وجنس را ارزانتر از قيمت آن بفروشد در صورتي كه به مقدار قابل

توجهى ارزانتر فروخته باشد ، مىتواند به شرط گذشته معامله را به هم بزند .

( مسأله 2134 ) : در معامله بيع شرط كه مثلا خانه صد هزار تومانى را

به پنجاه هزار تومان مىفروشند ، وقرار مىگذارند كه اگر فروشنده سر مدت پول

را بدهد بتواند معامله را به هم بزند ، در صورتي كه خريدار وفروشنده قصد خريد

وفروش داشته باشند معامله صحيح است .

( مسأله 2135 ) : در معامله بيع شرط اگر چه فروشنده اطمينان داشته