توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤٢٥

معاملات حرام

عملي براي أو انجام دهد ربا وحرام مىباشد .

( مسأله 2082 ) : اگر كسى كه مقدار كمتر را مىدهد چيزى علاوة كند ،

مثلا يك من گندم ويك دستمال را به يك من ونيم گندم بفروشد ، اشكال ندارد ، در

صورتي كه قصدشان آن باشد كه دستمال در مقابل مقدار زيادى باشد ومعامله

هم نقدي باشد وهمچنين اگر از هر دو طرف چيزى زياد كنند ، مثلا يك من

گندم ويك دستمال را به يك من ونيم گندم ويك دستمال بفروشد ، چنانچه

قصدشان آن باشد كه دستمال ونيم من گندم در طرف أول در مقابل دستمال در

طرف دوم باشد اشكال ندارد .

( مسأله 2083 ) : اگر چيزى را كه مثل پارچه با متر وذرع مىفروشند ،

يا چيزى را كه مثل گرد وتخم مرغ با شماره معامله مىكنند ، بفروشد وزيادتر

بگيرد ، اشكال ندارد - مگر در صورتي كه هر دو از يك جنس بوده ومعامله با

مدت باشد ، كه صحت آن در اين صورت محل اشكال است ، مثل اين كه ده

دانه گردو نقدا بدهد كه دوازده دانه گردو پس از يك ماه بگيرد - واز اين قبيل

است فروختن اسكناس ، پس مانعى ندارد كه مثلا تومان را به جنس ديگر از

اسكناس مثل دينار يا دولار نقدا يا با مدت بفروشد ، ولى اگر بخواهد به جنس

خودش بفروشد وزيادتر بگيرد ، نبايد معامله با مدت باشد ، واگر نه صحت آن

محل اشكال است ، مثل اين كه صد تومان نقدا بدهد كه صد وده تومان بعد از

شش ماه بگيرد .

( مسأله 2084 ) : جنسي را كه در غالب شهرها با وزن ، يا پيمانه

مىفروشند ودر بعضي از شهرها با شماره معامله مىكنند ، بنابر أقوى جائز است

كه آن جنس را به زيادتر در شهري كه با شماره معامله مىكنند بفروشد ،

وهمچنين در صورتي كه شهرها مختلف باشند ، وچنين غلبه‌اى در بين نباشد ،

حكم آن در هر شهري بر طبق معمول آن شهر است .