توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٤٢٤

معاملات حرام

اصليش برگرداند .

( مسأله 2079 ) : اگر روغنى را كه با پيه مخلوط است بفروشد ،

چنانچه آن را معين كند مثلا بگويد اين يك من روغن را مىفروشم ، در صورتي كه

مقدار پيه در آن زياد باشد ، بطورى كه آن را روغن نگويند معامله باطل است ،

واگر مقدار پيه كم باشد ، بطورى كه آن را روغن مخلوط با پيه بگويند معامله

صحيح است ، ولى مشترى خيار عيب دارد ومىتواند معامله را به هم بزند ، وپول

خود را پس بگيرد ، واما اگر روغن از پيه متمايز باشد ، معامله به مقدار پيهى كه

در آنست باطل مىباشد ، وپولى كه فروشنده براي پيه آن گرفته مال مشترى

وپيه مال فروشنده است ، ومشترى مىتواند معامله روغن خالصى را هم كه در

آنست به هم بزند ، ولى اگر آن را معين نكند ، بلكه يك من روغن در ذمه بفروشد ،

بعد روغنى كه پيه دارد بدهد ، مشترى مىتواند آن روغن را پس بدهد وروغن

خالص را مطالبه نمايد .

( مسأله 2080 ) : اگر مقدارى از جنس را كه با وزن يا پيمانه

مىفروشند ، به زيادتر از همان جنس بفروشد ، مثلا يك من گندم را به يك من ونيم

گندم بفروشد ، ربا وحرام است ، بلكه اگر يكى از دو جنس ، سالم وديگرى

معيوب يا جنس يكى خوب وجنس ديگرى بد باشد ، يا با يكديگر تفاوت قيمت

داشته باشند ، چنانچه بيشتر از مقدارى كه مىدهد بگيرد ، باز هم ربا وحرام

است ، پس اگر مس درست را بدهد ، وبيشتر از آن مس شكسته بگيرد ، يا برنج

صدري را بدهد وبيشتر از آن برنج گرده بگيرد يا طلاى ساخته را بدهد وبيشتر

از آن طلاى نساخته بگيرد ، ربا وحرام مىباشد .

( مسأله 2081 ) : اگر چيزى را كه اضافه مىگيرد ، غير از جنسي باشد

كه مىفروشد ، مثلا يك من گندم به يك من گندم ويك قران پول بفروشد ، باز هم

ربا وحرام است بلكه اگر چيزى زيادتر نگيرد ، ولى شرط كند كه خريدار