توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٨

1 - منفعت كسب

وپيش از تمام شدن سال منفعتى به دستش آيد ، مىتواند مقدارى را كه از سرمايه

بداشته از منافع كسر كند .

( مسأله 1793 ) : اگر مقدارى از سرمايه در تجارت ومانند آن از بين

برود مىتواند مقدارى را از سرمايه كم شده از منافع همان سال كسر نمايد .

( مسأله 1794 ) : اگر غير از سرمايه چيز ديگرى از مالهاى أو از بين

برود ، نمىتواند از منفعتى كه به دستش مىآيد ، آن چيز را تهيه كند ، ولى اگر در

همان سال به آن چيز احتياج داشته باشد ، مىتواند در بين سال از منافعش آن را

تهيه نمايد .

( مسأله 1795 ) : اگر در تمام سال منفعتى نبرد ، وبراي مخارج خود

قرض كند ، نمىتواند از منافع سالهاى بعد مقدار قرض خود را كسر نمايد . ولى

اگر در أول سال براي مخارج خود قرض كند وپيش از تمام شدن سال منفعتى

ببرد مىتواند مقدار قرض خود را از آن منفعت كسر نمايد ، وهمچنين در صورتي

أول مىتواند ، قرض خود را از أرباح أثناء سال أداء نمايد ، وبه آن مقدار خمس

تعلق نمىگيرد .

( مسأله 1796 ) : اگر براي زياد كردن مال ، يا خريدن ملكي كه به آن

احتياج ندارد ، قرض كند ، نمىتواند از منافع سالش مقدار آن قرض را ادا نمايد

بلى اگر مالي را كه قرض كرده ويا چيزى را كه از قرض خريده از بين برود ،

در اين صورت مىتواند قرض خود را از منافع آن سال بدهد .

( مسأله 1797 ) : انسان مىتواند خمس چيزهائى كه خمس بر آنها

واجب شده است از همان چيزها بدهد يا به مقدار قيمت خمسي كه واجب شده

است ، پول بدهد ، واما اگر جنس ديگرى كه خمس در آن واجب نشده بخواهد

بدهد ، محل اشكال است مگر آن كه با اجازه حاكم شرع باشد .

( مسأله 1798 ) : كسى كه خمس بمال أو تعلق گرفت ، وسال بر أو