توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٥

1 - منفعت كسب

آيد خمس آن را بدهد ، وجائز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد ،

واگر براي دادن خمس ، سال شمسي قرار دهد مانعى ندارد .

( مسأله 1776 ) : كسى كه مانند تاجر وكاسب براي دادن خمس ، سال

قرار دهد ، اگر منفعتى بدست آورد ودر بين سال بميرد ، بايد مخارج تا موقع

مرگش را از آن منفعت كسر كنند وخمس باقيمانده را بدهند .

( مسأله 1777 ) : اگر قيمت جنسي كه براي تجارت خريده بالا رود

وآن را نفروشد ودر بين سال قيمتش پائين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر

أو واجب نيست .

( مسأله 1778 ) : اگر قيمت جنسي كه براي تجارت خريده بالا رود

وبه اميد اين كه قيمت آن بالاتر رود ، تا بعد از تمام شدن سال آن را نفروشد

وقيمتش پائين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر أو واجب است .

( مسأله 1779 ) : اگر غير مال التجارة مالي را به خريدن يا مانند آن تهيه

كرده باشد ، وخمسش را داده باشد ، چنانچه قيمتش بالا رود ، اگر آن را بفروشد ،

خمس مقدارى را كه بر قيمتش اضافه شده ، بايد بدهد وهمچنين اگر مثلا

درختى را كه خريده ميوه بياورد ، يا گوسفند چاق شود ، در صورتي كه مقصود أو از

نگهدارى آنها اين بوده كه منفعتى از آن ببرد ، بايد خمس آنچه زياد شده

بدهد ، بلكه اگر مقصودش منفعت بردن هم نبوده ، بايد خمس آن را بدهد .

( مسأله 1780 ) : اگر باغي احداث كند براي آن كه بعد از بالا رفتن

قيمتش بفروشد ، بايد خمس ميوه ونمو درختها وزيادى قيمت باغ را بدهد ،

ولى اگر قصدش اين باشد كه ميوه آن درختها را فروخته واز قيمتش استفاده

كند ، فقط بايد خمس ميوه را بدهد .

( مسأله 1781 ) : اگر درخت بيد وچنار ومانند اينها را بكارد ، بايد هر

سال خمس زيادى آنها را بدهد ، وهمچنين اگر مثلا از شاخه‌هاى آن كه معمولا