توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٤٩

4 - مال حلال مخلوط بحرام

معلوم شود كه مال هيچ يك آنان نيست اگر چه قيمت آن ( 105 ) مثقال نقره يا

( 15 ) مثقال طلا نباشد بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد ، ولى اگر

ما هي بخرد ودر شكم آن گوهرى بيايد مال خود أو است ولازم نيست به فروشنده

وصياد خبر دهد وبنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد .

4 - مال حلال مخلوط به حرام

مسأله 1880 - اگر مال حلال با مال حرام به طورى مخلوط شود كه انسان

نتواند آنها را از يكديگر تشخيص دهد وصاحب مال حرام ومقدار آن ، هيچ كدام

معلوم نباشد بايد خمس تمام مال را بدهد وبعد از دادن خمس ، بقيه مال حلال

مىشود . وبنابر احتياط واجب اين خمس را به قصد ما في الذمة ( أعم از خمس

اصطلاحى وصدقه ) از طرف مالك بپردازد .

مسأله 1881 - اگر مال حلال با حرام مخلوط شود وانسان مقدار حرام را

بداند ولى صاحب آن را نشناسد ، بايد آن مقدار را به نيت صاحبش صدقه بدهد

واحتياط واجب آن است كه از مجتهد جامع الشرائط هم هم اذن بگيرد .

مسأله 1882 - اگر مال حلال با حرام مخلوط شود وانسان مقدار حرام را

نداند ولى صاحبش را بشناسد ، بايد يكديگر را راضى نمايند ، وچنانچه صاحب

مال راضى نشود ، در صورتي كه انسان بداند چيز معينى مال أو است وشك كند

كه بيشتر از آن هم مال أو هست يا نه ، بايد چيزى را كه يقين دارد مال أو است به أو

بدهد ، واحتياط مستحب آن است مقدار بيشترى را كه احتمال مى دهد مال أو

است به أو بدهد .

مسأله 1883 - اگر خمس مال حلال مخلوط به حرام را بدهد وبعد بفهمد كه

مقدار حرام بيشتر از خمس بوده ، بنابر احتياط مستحب مقدارى را كه مىداند از

خمس بيشتر بوده ، از طرف صاحب آن صدقه بدهد .