توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٤٨

3 - گنج

باشد وكسى آن را پيدا كند وطورى باشد كه به آن گنج بگويند .

مسأله 1874 - اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا كند مال

خود أو است وبايد خمس آن را بدهد .

مسأله 1875 - نصاب گنج بنابر احتياط ( 105 ) مثقال نقره يا ( 15 ) مثقال طلا

است . يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج بدست مىآورد بعد از كم كردن

مخارجى كه براي آن كرده به ( 105 ) مثقال نقره سكه دار يا ( 15 ) مثقال طلاى

سكه‌دار برسد ، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد .

مسأله 1876 - اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند وبداند مال

كساني كه قبلا مالك آن زمين بوده‌اند نيست ، مال خود أو مىشود وبايد خمس

آن را بدهد ، ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است بايد به أو اطلاع دهد

وچنانچه معلوم شود مال أو نيست ، بايد به كسى كه پيش از أو مالك زمين بوده

است خبر دهد ، وبه همين ترتيب بنابر احتياط واجب به تمام كساني كه پيش از أو

مالك زمين بوده‌اند خبر دهد ، واگر معلوم شود مال هيچ يك از آنان نيست ، مال

خود أو مىشود وبايد خمس آن را بدهد .

مسأله 1877 - اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده مالي پيدا كند كه

قيمت آنها روى هم ( 15 ) مثقال طلا باشد بايد خمس آن را بدهد ، ولى چنانچه در

چند جا پيدا كند هر كدام از آنها كه قيمتش به اين مقدار برسد ، خمس آن واجب

است وگنجى كه قيمت آن به اين مقدار نرسيده خمس ندارد .

مسأله 1878 - اگر دو نفر گنجى پيدا كنند چنانچه قيمت آن به 15 مثقال طلاى

مسكوك برسد اگر چه سهم هر كدام آنها اين مقدار نباشد بايد خمس آن را بدهند .

مسأله 1879 - اگر كسى حيواني را بخرد ودر شكم آن مالي پيدا كند چنانچه

احتمال دهد كه مال فروشنده است بايد به أو خبر دهد ، واگر معلوم شود مال أو

نيست بنابر احتياط واجب بايد به ترتيب صاحبان قبلي آن را خبر كند ، وچنانچه