توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٨١

تربيت عيني وعملي قرآن

نشسته بود ، فقيرى وارد شد ، وكنار آن غنى نشست ، آن غنى دامن خود را برچيد ،

وچون ديد آن حضرت شاهد آن منظره است ، گفت : يا رسول الله نصف ثروت

خود را به اين فقير بخشيدم ، فقير گفت : نمى پذيرم كه مبادا به دردى كه أو مبتلا

شده گرفتار شوم . ( 1 )

اين چه تربيتى بود كه آن چنان دست بخشش به غنى وبلند نظري به فقير داد

وتكبر أو را به تواضع ، وذلت اين را به عزت مبدل كرد .

سركشى قوى را بر ضعيف چنان از بين برد كه در زمان أمير المؤمنين ( عليه السلام ) كه

قدرت نظامى پادشاهى إيران وامپراطورى روم در دست خليفهء مسلمين ،

وفرمانده ء سپاه أو مالك اشتر بود ، روزى مالك در بازار مانند افراد عادى ساده

وبي پيرايه مى رفت كه كسى در آن بازار از راه تمسخر به مالك اهانتى كرد ، به

آن مرد گفتند : آيا شناختى كسى را كه به تمسخر گرفتى كه بود ؟ گفت : نه ،

چون وى را به أو معرفى كردند ، نگران شد كه آيا با آن قدرت مطلقه چه به روز أو

خواهد آمد ، به جستجوى مالك بر آمد ، به أو گفتند : مالك به مسجد رفت ،

سراسيمه به نزد أو آمد كه عذر كردار بخواهد ، مالك گفت : در پى رفتار تو به

مسجد آمدم ودو ركعت نماز خواندم براي آن كه از خدا بخواهم از تقصير تو

در گذرد . ( 2 )

اثر آن تربيت بود كه غرور قدرت ، أو را از ساييدن پيشانى ذلت در مقابل حي

قيوم باز نداشت ، واهانت كننده اى را كه در اضطراب سزاى عمل خود است ، به

بهترين خيرات كه طلب آمرزش است نايل مى كند .

فواصل قومي را چنان از ميان برد كه با رسوخ قوميت عربيت نسبت به عجم ،

سلمان فارسي را به حكم ( 3 ) ( واصبر نفسك مع الذين يدعون ربهم بالغدوة والعشى

يريدون وجهه ولا تعد عيناك عنهم تريد زينة الحياة الدنيا ولا تطع من أغفلنا قلبه

1 . كافى ، جلد 2 ، صفحهء 262 . 2 . بحار الأنوار ، جلد 42 ، صفحهء 157 . 3 . مجمع البيان ، جلد 3 ، صفحهء 465 .