توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٦٩١

" احكام غصب "

به صورت اولش در آورد ، وچنانچه قيمت آن به واسطهء تغيير دادن از اولش كمتر

شود بايد تفاوت آن را به صاحبش بدهد .

مسأله 2620 - اگر در زمينى كه غصب كرده زراعت كند يا درخت بنشاند ، زراعت

ودرخت وميوه ء آن مال خود اوست ، وچنانچه صاحب زمين راضى نباشد كه زراعت

ودرخت در زمين أو بماند ، كسى كه غصب كرده بايد فورا زراعت يا درخت خود را

اگرچه ضرر نمايد از زمين بكند ، ونيز بايد اجاره ء زمين را در مدتي كه زراعت

ودرخت در آن بوده ، بلكه اجاره ء قبل از آن مدت را از زمان غصب به صاحب زمين

بدهد ، وخرابيهايى را كه در زمين پيدا شده درست كند ، مثلا جاى درختها را پر

نمايد ، واگر به واسطهء اينها قيمت زمين از اولش كمتر شود بايد تفاوت آن را هم

بدهد ، ونمى تواند صاحب زمين را ملزم كند كه زمين را به أو بفروشد يا اجاره دهد ،

ونيز صاحب زمين نمى تواند أو را ملزم كند كه درخت يا زراعت را به أو بفروشد .

مسأله 2621 - اگر صاحب زمين راضى شود كه زراعت ودرخت در زمين أو بماند ،

كسى كه آن را غصب كرده لازم نيست درخت وزراعت را بكند ، ولى بايد اجاره ء آن

زمين را از وقتي كه غصب كرده تا وقتي كه صاحب زمين راضى شده بدهد .

مسأله 2622 - اگر چيزى كه غصب كرده از بين برود ، در صورتي كه قيمي باشد

- يعنى خصوصيات افراد صنف آن از جهت ارزش ورغبت عقلاء معمولا تفاوت

داشته باشد ، مانند حيوانات - بايد قيمت آن را بدهد ، وچنانچه قيمت بازار آن از

زمان غصب تا زمان اداى قيمت اختلاف داشته باشد بنابر احتياط واجب بالاترين

قيمتي را كه از زمان غصب تا زمان تلف داشته بدهد ، واحتياط مستحب آن است كه

بالاترين قيمت از زمان غصب تا زمان اداى قيمت را بدهد .

مسأله 2623 - اگر چيزى را كه غصب كرده واز بين رفته مثلي باشد - يعنى

خصوصيات افراد صنف آن معمولا از جهت ارزش ورغبت عقلاء تفاوت ندارد ،

مانند حبوبات - بايد مثل همان چيزى را كه غصب كرده - در خصوصيات